Almennt um giftingu

Hátíðleg veraldleg/húmanísk gifting Siðmenntar

Þann 3. maí 2013 fékk Siðmennt staðfestingu á skráningu þess sem lögformlegt lífsskoðunarfélag.  Með því fylgir réttur athafnarstjóra félagsins að sjá um löggerning giftingar.

Nú þann 10. maí 2013 bíður félagið eftir afgreiðslu ráðuneytisins á skráningu afhafnarstjóra félagsins hjá því.  Félagið vonast til að geta séð um lögformlega hluta giftinga fyrir mánaðarmótin.

Fyrir þessa réttindabót hafa pör  látið nægja að gifta sig borgaralega hjá sýslumanni og haldið svo hátíðlega athöfn í faðmi ættingja og vina með hjálp athafnaþjónustu Siðmenntar.  Það gerir giftingu mun persónulegri og innihaldsríkari, en hægt er að fá með lagalegri athöfn í umsjón sýslumanns.  Þetta verður áfram hægt að gera vilji hjónaefni fara til sýslumanns áður og fá þar lagalega hlutann afgreiddann.  Þess verður ekki nauðsyn eftir að athafnarstjórar félagsins fá þessi réttindi.

Hvað er veraldleg eða húmanísk gifting?

Veraldleg / húmanísk gifting fer fram til að fagna því að par (óháð kynhneigð) vill opinbera heit sín til hvors annars á formlegan og hátíðlegan máta fyrir framan fjölskyldu sína og vini. Þetta á einnig við um trúarlegar giftingar en munurinn er sá að í veraldlegri athöfn fer ekki fram trúarleg vígsla og hjónin eru ekki gefin saman, heldur leidd saman til hjúskaparheita af athafnarstjóra í stað prests. Það er því hvorki um vígslu (helgun) að ræða, né að parið sé gefið hvört öðru saman af æðri mætti eða fulltrúa þess. Í veraldlegri giftingu er gerandinn parið sjálft en athafnarstjórinn leiðbeinir í athöfninni og flytur hugleiðingu tengda lífi þeirra og hjónabandinu. Athöfnin ber ekki trúarlegt innihald. Tónlist, söngur og ljóð eða önnur listræn tjáning eru ríkur þáttur af athöfninni sem ber jafnan ákaflega gleðilegt yfirbragð. Ættingjar og vinir og jafnvel brúðhjónin sjálf geta lagt sitt af mörkum til að gera athöfnina eftirminnilega.

Fyrir hverja er veraldleg gifting?

Veraldleg gifting er fyrir öll þau pör sem aðhyllast veraldlegar eða húmanískar lífsskoðanir eða vilja ekki af einhverjum ástæðum hafa trúarlega athöfn. Siðmennt neitar engum um þessa þjónustu, hvort sem að fólk er trúað eða ekki, en parið þarf að uppfylla lagaleg skilyrði giftingar og gera sér grein fyrir því að athafnarstjórinn mun ekki flytja trúarlegt efni eða blessanir. Þá getur yfirbragð athafnarinnar ekki heldur verið trúarlegt, þ.e. trúarlegir sálmar eða ljóð verða ekki hluti af athöfninni. Á þessu geta verið einhverjar takmarkaðar undantekningar undir sérstökum kringumstæðum (t.d. ef trúaðir og húmanistar giftast). Athöfnin er því aðskilin frá trú og því ólíklegt að hún henti eða nægi trúuðu fólki.

Siðmennt gerir ekki upp á milli ástarsambanda og leiðir pör saman til giftingar óháð kynhneigð. Þannig verða samkynhneigð pör að hjónum með sömu stöðu og þau gagnkynhneigðu í augum húmanista. Ástin ræður.

Húmanísk gifting er að öllu leyti hin sama og veraldleg utan þess að hún felur í sér giftingu pars þar sem bæði eru húmanistar að lífsskoðun og óska e.t.v. eftir ríkari áherslu á umfjöllun um húmanisma eða húmanísk gildi við athöfnina.

Hvar fara veraldlegar eða húmanískar giftingar fram?

Í sjálfu sér er ekkert útilokað fyrirfram hér, en þar sem ekki er um trúarlegar athafnir að ræða eru veraldleg salarkynni mun æskilegri en kirkjur. Þá er um að gera að nota ímyndunaraflið og sköpunargáfuna til að finna skemmtilega staði og þar getur náttúrufegurð landsins komið að góðum notum. Skreyta má samkomusali eða búa til rómantíska boga eða hlið með eða án palls úti við. Möguleikarnir eru ótal margir.

Sem dæmi um staðsetningar athafna útivið undanfarinna ára eru:  Elliðaárvogurinn; bæði við Rafstöðvarhúsið, félagsheimilið og við Árbæ, garðar við heimahús, Blómagarðurinn í Laugardal, Þrastarskógur, Kjósin, Heiðmörk, Haukadalsskógur, Búðir og fleiri staðir.

Ástarheit og endurnýjun

Siðmennt mun einnig bjóða uppá þjónustu við heityrðaathafnir þar sem par sem vill fara með sín heityrði án þess að giftast lögformlega eða endurnýja heit sín t.d. á 25 ára brúðkaupsafmæli sínu, getur átt sinn dag.

Saga veraldlegrar eða húmanískrar giftingar á vegum Siðmenntar

Í september 2007 urðu þáttaskil í starfi Siðmenntar. Þá fór fram í fyrsta sinn veraldleg gifting á vegum félagsins. Jóhann Björnsson var athafnarstjóri athafnarinnar fyrir hönd Siðmenntar og leiddi parið til hjúskaparheita. Frá og með 29. maí 2008 hófst formlega athafnaþjónusta Siðmenntar sem hefur í boði þjónustu athafnarstjóra fyrir veraldlegar eða húmanískar giftingar. Frá byrjun sumars 2013 verða athafnarstjórar Siðmenntar með lögformleg réttindi til að sjá um lagalega hluta giftingarinnar og því þurfa hjónaefni sem til okkar leita ekki að fara í sérstaka athöfn hjá sýslumanni áður.  Leyfi athafnarstjóranna eru í afgreiðslu (nú 10. maí 2013) hjá Innanríkisráðuneytinu.  (Frekari upplýsingar í síma 896 3465, Svanur).

Kostnaður

Siðmennt setur upp ákveðið gjald fyrir hverja athöfn og í því felst kaup athafnarstjórans og umsýsla. Gjald fyrir giftingarathöfn á höfuðborgarsvæðinu er kr. 18.500 (frá 1.9.2012)

Frá 9. apríl 2013 gilda eftirfaradi afslættir fyrir félaga í Siðmennt:

1. Nýir félagar á fyrsta ári aðildar fá 10% afslátt af nafngjöfum og giftingum.
2. Félagar á öðru ári aðildar eða meira fá 50% afslátt af nafngjöfum og giftingum.
3. Bæði nýir félagar og eldri fá fría þjónustu athafnarstjóra félagsins við útför sína.

Greiða skal gjaldið með millifærslu á reikning Siðmenntar (0549-26-6002, kt. 600290-1429), einni viku fyrir athöfnina.   Sé beðið um athöfn með minni fyrirvara þarf að greiða gjaldið sama dag og beiðni er send til félagsins um athafnarstjórnun.

Æskilegt er að beiðnir um athafnarstjórn á vegum félagsins berist a.m.k. 1 mánuði fyrir áætlaðan brúðkaupsdag. Eftir því sem við á skal greiða ferðakostnað og gistingu/dagpeninga, fyrir athafnarstjóra. Nánari upplýsingar eru veittar af umsjónarmanni athafnaþjónustunnar. (athafnir(at)sidmennt.is).