Ástráður hlaut fræðsluviðurkenningu Siðmenntar

Stjórn Ástráðs veitti viðurkenningunni viðtöku. Frá vinstri: Þórdís Ylfa Viðarsdóttir varaformaður Ástráðs, Gísli Gíslason gjaldkeri, Arna Kristín Andrésdóttir formaður og Jóhann Björnsson formaður Siðmenntar.

 

Ágæta samkoma,

Ég heiti Arna Kristín og er formaður Ástráðs – kynfræðslufélags læknanema.

Ég vil byrja á því að þakka kærlega fyrir þessa viðurkenningu fyrir hönd Ástráðs.

Félagið var stofnað árið 1998 og hefur síðan þá farið í framhaldsskólana á landinu og kennt þar kynfræðslu á jafningjagrundvelli. Síðustu ár hefur okkur tekist að fara í alla framhaldsskóla landsins! Félagið fer einnig í grunnskóla og félagsmiðstöðvar og fræðir þar nemendur á unglingastigi. Ástráður hefur það að markmiði að fækka kynsjúkdómum og ótímabærum þungunum og leggur ríkulega áherslu á sjálfsvirðingu, samskipti, samþykki, kynhneigðir og kynheilbrigði.

Félagið byggir eingöngu á velvild og sjálfboðavinnu læknanema. Kennslan er mikilvæg bæði fyrir framhaldsskólanemendur og læknanema. Framhaldsskólanemendur fá hér gríðarlega mikilvæga kynfræðslu sem er í algjöru lágmarki á Íslandi og þá fá læknanemar tækifæri til þess að læra að tala opinskátt um kynlíf, kynfæri, kynhneigðir og fleira.

Auk fyrirlestrana sinnir Ástráður nokkrum öðrum verkefnum. Til að mynda höldum við úti pósthólfi sem allir geta sent spurningar á og fengið svör undir trúnaði. Á heimasíðunni okkar astradur.is má finna ýmsan fróðleik en í haust höfum við unnið að uppfærslu hennar og ný síða fer vonandi í loftið nú í nóvember. Undanfarin ár hafa svo nokkrir röskir Ástráðsliðar mætt á stórar hátíðir líkt og Þjóðhátíð í Eyjum og Menningarnótt og dreift þar smokkum.

Ástráður vinnur því mjög mikilvægt starf hér á landi sem að við í Ástráði erum virkilega stolt og hreykin af. Þess vegna tökum við á móti þessari viðurkenningu með miklu þakklæti og hlökkum til þess að halda áfram að fræða unga fólkið í landinu!

Takk fyrir!

Höldum áfram að hafa hátt

Óformlegur hópur brotaþola kynferðisofbeldis og fjölskyldur þeirra – #höfum hátt – hlaut Húmanistaviðurkenningu Siðmenntar 2017. Við það tilefni flutti Bergur Þór Ingólfsson ávarp fyrir hönd hópsins sem hér birtist.

Bergur Þór Ingólfsson

Fyrir hönd allra sem hafa haft hátt þiggjum við auðmjúklega þessa viðurkenningu.  Við vitum ekki almennilega hversu mörg við erum sem viðurkenninguna hljótum.   Við vitum ekki hve stór við erum.    Við vitum ekki ekki  einusinni hvort við erum stór.  Þess vegna skiptir þessi viðurkenning okkur miklu máli.  Við vitum nefnilega að við vorum smá.  Við vitum að við vorum lítil og óttaslegin.  Við munum smæð okkar þegar við bárum harminn í hljóði.  Við þökkum Siðmennt fyrir að stilla sér upp við hlið okkar með því að veita okkur Húmanistaviðurkenningu sína.

Við lögðum af stað án mótaðrar hugmyndafræði.  Án stefnuyfirlýsingar.  Það eina sem við höfðum var viðbragð við því að eitthvað var skakkt.  Eitthvað var skelfilega rangt.  –  Manni, sem nýtt hafði sér yfirburðastöðu sína til að níðast á þeim okkar sem minnst máttu sín, og missti stöðu sína fyrir brotið, var færð sú yfirburðastaða á ný af öllum æðstu embættum landsins.

Barnið sem talaði í gegnum munn 26 ára gamallar konu sagði:  „Ég get ekki þagað.  Ég verð að segja eitthvað.  Það er komið nóg.  Höfum hátt.“  Þetta hlaut einróma samþykki með öllum greiddum atkvæðum.  Þetta varð að stefnuyfirlýsingu okkar.  Hugmyndafræðin var sannleikurinn.  Einlægni og heiðarleiki voru okkar einu herbrögð:   „Segjum söguna eins og við upplifðum hana og spyrjum spurninga.“

Raddirnar urðu fleiri.  Einraddað.  Tvíraddað.  Þríraddað.  Fjórraddað.  Kór.  Fólk allstaðar að tók undir.  Ókunnugt fólk.  Vinir.  Fólk sem hafði upplifað það sama.  Fólk með samlíðan.  Fólk sem átti börn.  Fólk sem átti ekki börn.  Öll með einni rödd sem hafði hátt.  Stúlkurnar stóðu fremstar, stoltar og keikar með sinn sanna tón.

Lagið var bæði fornt og nýtt.  Það hafði gengið frá konu til konu í gegnum aldirnar.  Söngur um ofbeldi, kúgun og óréttlæti.  Aftur og aftur hefur hann verið þaggaður niður.  Reynt hefur verið að strika út nóturnar.   Afbaka lagið.  En söngurinn mun halda áfram að hljóma.  Hann er ekki lengur feiminn og ósjálfbjarga.  Hið harmræna ljóð skal verða að sigursöng.  Óður til gleði og frelsis.  Hann mun ekki þagna.

Kathrine Switzer var fyrsta konan sem hljóp maraþon sem skráður keppandi með keppnisnúmer.  Það var í  Boston-maraþoninu árið 1967. Konum var þá bannað að taka þátt í hlaupinu, en Switzer skráði sig undir nafninu „K. V. Switzer“ og tók hvergi fram kyn sitt. Hún var tvítug.

Önnur kona, Bobbi Gibb, hafði hlaupið í Boston árið áður. Hún skráði sig þó ekki, heldur faldi sig í runnum við upphaf hlaupsins og laumaði sér inn í karlahópinn. Hún hljóp á tímanum 03:21:40 en fékk það hvergi skráð, þar sem hún var ekki gildur keppandi.

Kathrine Switzer hafði hlaupið rúma sex kílómetra þegar skipuleggjandi hlaupsins, Jock Semple, kom auga á hana innan um aðra hlaupara.   Að sjá konu í hlaupinu virðist hafa fyllt hann ævareiði. Hann stökk út á veginn og þreif í Switzer, hrópandi: „Hypjaðu þig úr hlaupinu mínu og komdu með þetta númer!“

Aðrir keppendur komu Switzer til hjálpar og snéru Semple niður. Hún hélt áfram að hlaupa og kom að lokum í mark á tímanum fjórir tímar og tuttugu mínútur.

Fimm árum síðar, 1972, var konum loks leyft að taka þátt í Boston-maraþoninu.

Hvort sem við erum að tala, syngja dansa eða hlaupa.  Gefumst ekki upp.  Höldum áfram.  Leggjum við eyrun.  Stöðvum ofbeldi.   komum í veg fyrir einangrun. Vörpum ljósi á kúgun og leyndarhyggju.  Réttum hjálparhönd til þeirra sem minna mega sín.

Fyrir hönd alla þeirra sem hafa látið í sér heyra þökkum við fyrir siðurkenninguna.  Höfum hátt.

 

Tökum þátt í Vísindagöngunni 22. apríl

Siðmennt hvetur alla til þátttöku í Vísindagöngunni 22. apríl, sem hefst kl. 13:00 frá Hallgrímstorgi og styðja við markmið göngunnar sem er að „ sýna vísindafólki samstöðu og um leið fagna vísindum sem mikilvægri stoð í lýðræðislegu samfélagi.“

Í stefnuskrá Siðmenntar segir:

Siðmennt telur að uppgötvanir í vísindum og nýjungar í tækni geti stuðlað að betra lífi. Þróun siðferðis þarf að vaxa jöfnum skrefum með þróun vísinda og þau þarf að nota til uppbyggingar en ekki niðurrifs og eyðileggingar. Húmanisminn tekur mið af því að áreiðanleg þekking um okkur sjálf og heiminn verði til við stöðugt ferli athugunar, rannsóknar og endurskoðunar. Vísindin gefa okkur aðferðir og tæki, en mannleg siðferðisgildi verða að vísa leiðina.

Trúleysingjar og húmanistar ofsóttir víða um heim

country-index-2016

Trúleysingjar og húmanistar njóta ekki alltaf verndar mannréttindasamþykkta m.a. vegna þess að hugtakið „trúfrelsi“ er túlkað á þröngan hátt.

Það segir Ahmed Shaheed fyrrverandi stjórnmálamaður frá Maldíveyjum og nýskipaður sérfræðingur Sameinuðu þjóðanna í málefnum trúfrelsis og skoðanafrelsis.

Hann telur að guðlastlög séu oft notuð í pólitískum tilgangi, þeim beint gegn gagnrýnni og frjálsri hugsun og sjálfkrafa stimpli þau húmanista og trúleysingja sem glæpamenn. Sérstaklega alvarleg séu þau tilvik þar sem að þau sem ásökuð eru um  að brjóta gegn guðlastlögum er hegnt af ríkisvaldinu eða jafnvel ættmennum og samborgurum .

Skýrslan „Freedom of Thought Report 2016“ sem International Humanist and Ethical Union (IHEU), hefur gefið út árlega síðustu fimm árin staðfestir mismunun og ofsóknir á hendur húmanistum og trúleysingjum. Guðlastákvæði er í lögum 59 ríkja og brot á þeim varða fangelsisvist og stundum lífláti. Í 22 ríkjum eru lög sem banna trúskipti (að breyta frá einni trú yfir í aðra). Það eru 13 ríki sem heimila beitingu dauðarefsingar fyrir brot á þessum lögum.

Skýrslan er aðgengilega á netinu http://freethoughtreport.com/countries/ þar sem hægt er að skoða stöðu mála eftir ríkjum og m.a. á Íslandi. Andrew Copson, forseti IHEU, segir um skýrsluna: „… að efnistök hafa þróast og kemur hún út á mikilvægum tímamótum í heimsmálunum. . . réttindi og jafnræði trúleysingja er ógnað en einnig sjást merki um að kúgun hafi aukist gagnvart þeim sem hafa húmanísk gildi. Lýðræði og veraldarhyggju er stefnt í voða og stöðugt stöndum við frammi fyrir nýjum ógnum.“

Í íslenska hluta skýrslunnar kemur fram að frekar litlar breytingar eru á stöðu Íslands og enn er þar talað um kerfisbundna mismunun af hálfu ríkisvaldsins vegna þess að hér sé fyrirkomulag um ríkiskirkju bundið í stjórnarskrá.

Jóhann Björnsson, formaður Siðmenntar, segir um skýrsluna: „Þrátt fyrir að ástandið á Íslandi sé gott í samanburði við ýmis önnur lönd þá má ekki slá slöku við. Aðskilnaður ríkis og kirkju er aðkallandi mál en einnig er mikilvægt að að greina alfarið á milli skólastarfs og trúarlegrar starfssemi. Það er ekki hlutverk skóla að taka fram fyrir hendur foreldra við uppeldi barna þeirra með því að heimila trúboð.“