Siðmennt

Málsvari manngildisstefnu og frjálsar hugsunar.

Siðmennt - félag siðrænna húmanista á Íslandi, var stofnað 1990. Félagið er málsvari manngildisstefnu (húmanisma) og frjálsrar hugsunar, óháð trúarsetningum, og stendur fyrir veraldlegum athöfnum.

Meira um Siðmennt

Það er mikilvægt að eiga val.

Frá árinu 1989 hefur Siðmennt staðið fyrir borgaralegum fermingum.

Mörg ungmenni á fermingaraldri eru ekki reiðubúin til að vinna trúarheit. Sum eru annarrar trúar eða trúa á guð á sinn hátt og önnur eru ekki trúuð. Fyrir þau ungmenni er borgaraleg ferming góður kostur.

Nánari upplýsingar um borgaralega fermingu

Fallegar veraldlegar eða húmanískar nafngjafarathafnir.

Siðmennt býður uppá uppá þjónustu athafnarstjóra við fallegar veraldlegar eða húmanískar nafngjafarathafnir til þess að gefa barni formlega nafn og fagna þeirri merku ákvörðun í lífi þess og fjölskyldunnar.

Meira um veraldlega nafngjöf

Siðmennt leiðir pör saman til giftingar óháð kynhneigð eða lífsskoðun.

Veraldleg/húmanísk gifting fer fram til að fagna því að par (óháð kynhneigð) vill opinbera heit sín til hvors annars á formlegan og hátíðlegan máta fyrir framan fjölskyldu sína og vini.

Nánar um veraldlega giftingu

Til að minnast látins ættingja eða vinar á virðulegan máta.

Veraldleg útför fer fram til að minnast á formlegan og virðulegan máta látins ættingja eða vinar rétt eins og þær trúarlegu, en munurinn er sá að í veraldlegri athöfn fer ekki fram lestur trúarlegra ritninga, bænalestur eða sálmasöngur.

Meira um veraldlega útför

Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus og óháð trúarbrögðum.

Stjórnvöld eiga að tryggja frelsi einstaklinga og vernda rétt þeirra til að lifa samkvæmt þeim lífsskoðunum sem þeir sjálfir kjósa. Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eiga ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram önnur.

Meira um áherslur Siðmenntar í trúfrelsismálum

Taktu þátt í starfsemi Siðmenntar!

Siðmennt fagnar nýjum félögum. Til viðbótar við hinn félagslega ávinning að því að vera félagi í Siðmennt fá félagar afslátt af athafnaþjónustu félagsins.

Stjórn félagsins svarar öllum skriflegum erindum félagsmanna og aðstoðar eftir bestu getu og aðstöðu.

Hafðu samband

Eftir að ljóst varð að hryðjuverkamennirnir sem stóðu að árásinni á Bandaríkin þann 11. september voru bókstafstrúaðir múslimar hafa margir, eðlilega, velt fyrir sér tengslum trúarbragða og siðmenningar. Þær raddir gerast sífellt háværari sem telja að trúarbragðastríð sé yfirvofandi, stríð milli bókstafstrúaðra múslima og kristinnar siðmenningar. Þessar vangaveltur um yfirvofandi trúarbragðastríð tveggja útbreiddustu trúarbragða heims hafa haft í það minnsta tvær ranghugmyndir í för með sér. Í fyrsta lagi að menning múslima þurfi endilega að fela í sér ofsatrú og villimennsku og í öðru lagi að hin vestræna siðmenning sé til komin vegna trúarbragða kristinna.

Lesa áfram ...

Íhaldsmenn og aðrir varðhundar óbreytts ástands hafa í gegnum tíðina brugðist við kröfum fólks um breytingar í réttlætisátt með því að fullyrða að engra breytinga sé þörf því ekkert sé óréttlætið. Þetta er sú aðferð sem andstæðingar aðskilnaðar ríkis og kirkju nota óspart þegar þeir eru beðnir um að rökstyðja afstöðu sína.

Lesa áfram ...

Um þessar mundir taka ungmenni um allt land ákvörðun um hvort og þá hvernig þau hyggjast fermast næsta vor. Fyrir flesta er þessi ákvörðun auðveld. Fyrir aðra væri nær að segja að ekki væri um yfirvegaða ákvörðun að ræða heldur réði hefð, vani eða óskir fjölskyldunnar ferðinni. En fyrir ákveðinn hóp má búast við að hér sé um að ræða allmikla ákvörðun og þungbært mál sem gefur tilefni til mikilla vangaveltna. Það er síður en svo auðvelt að þora að leggja á aðrar brautir en þær hefðbundnu þegar að fermingunni kemur. Flestir fermast kirkjulega og þjóðkirkjan á víða greiðan aðgang að grunnskólum landsins þrátt fyrir títtnefnt „trúfrelsi“ í landinu.

Lesa áfram ...

Löngum hefur mönnum tekist að halda fram allskyns vitleysu með tilvísun í eitthvað sem kallað hefur verið „vilji guðs“. Ekki átta ég mig á hver þessi vilji er nákvæmlega, enda hefur guð, mér vitanlega ekki komið fram og tjáð sig skýrt og og skorinort um vilja sinn. Líklega er það vegna þess að guð er að öllum líkindum ekki til sem sjálfstætt fyrirbæri fyrir utan hugmyndaflug mannfólksins. Guð og hugsanlegur vilji hans er því væntanlega bara heilabrot mannanna sem þeir hafa síðan farið að trúa á. En þessi heilabrot sem sumir kalla „vilja guðs“ er sí og æ að verki í nútmímasamfélögum og eru afleiðingarnar ekki allar þær æskilegustu.

Lesa áfram ...

Kristnitökuhátíðin síðastliðið sumar gekk ekki þrautalaust fyrir sig. Ekki vantaði glæsileikann og góða veðrið, en það var eitthvað sem ekki var eins og til var ætlast. Þátttaka almennings var ekki sú sem búist hafði verið við. Ein helsta skýringin sem gefin hefur verið á dræmri þátttöku er einkum í þeim anda að þjóðin sé fúl og nísk. Og enn herja timburmenn á stuðningsmenn kristnitökuhátíðarinnar.

Lesa áfram ...

Fyrir allnokkru síðan sótti ég um starf sem auglýst var hjá Nýrri dögun sem eru samtök um sorg og sorgarviðbrögð. Það er í sjálfu sér ekki í frásögu færandi nema hvað ég fékk á tilfinninguna eftir spjall við fulltrúa samtakanna að syrgjendur mættu hvorki vera trúyleysingjar né trúarlegir efahyggjumenn. Samt hafa samtökin gefið það út að vera vettvangur fyrir alla syrgjendur.

Lesa áfram ...

UNDANFARIN tólf ár hefur íslenskum ungmennum staðið til boða að fermast borgaralega. Um fimmtíu ungmenni hafa valið þennan kost á hverju ári undanfarin fjögur ár. Allnokkur umræða hefur farið fram um ágæti og réttmæti borgaralegrar fermingar og hefur sú umræða iðulega snúist um hvort rétt sé að kalla viðburð þennan fermingu eður ei. Minna hefur hinsvegar verið rætt um það sem mestu máli skiptir þ.e. fyrir hverja borgaraleg ferming er og hvað er gert á undirbúningsnámskeiðunum.

Lesa áfram ...

PÉTUR Pétursson prófessor og rektor Skálholtsskóla ritar grein í Morgunblaðinu 20. júlí sl. þar sem hann annars vegar leitast við að svara spurningunni hvað er þjóðkirkja Íslendinga og hins vegar skammar hann fjölmiðlafólk fyrir að hafa skemmt kristnihátíðina á Þingvöllum. Jafnframt býðst hann til að bæta úr fáfræði þess í kristni og kirkjudeildum á Íslandi með endurmenntunarnámskeiði. Ekki er ætlun mín að ræða þann málflutning.

Lesa áfram ...

VIKUNA 22.-26. maí s.l. var hefðbundið skólastarf í Breiðagerðisskóla lagt til hliðar og við tók þemavika um kristni. Ýmis verkefni um kristni voru unnin og ber helst að nefna tvær heimsóknir í kirkjur, kynning á trúarlegri tónlist, útbúnir tréplattar með myndum úr Biblíunni, kynning á kristniboði, fjallað um kristnitökuna og málað á plexigler sem síðar mun skreyta bænahús sem áætlað er að rísi á lóð skólans næsta haust. Í fréttabréfi skólans kom einnig fram að allir nemendur hafi þegar komið með hugmyndir að gerð áðurnefnds bænahúss. Markmiðið með þessari þemaviku var m.a. að dýpka skilning á kristni samkvæmt upplýsingum frá skólanum. Ekki verður því annað sagt en aðstandendur Breiðagerðisskóla taki tilvist Guðs og ágæti kristninnar æði hátíðlega.

Trú og lífsskoðanir í nútímasamfélagi

Ekkert er sjálfsagðara í nútíma lýðræðisríki en margbreytileiki trúar- og lífsskoðana. Það er ekki sjálfgefið að allir foreldrar sem eiga börn í Breiðagerðisskóla telji sig kristna og svo er reyndar um sjálfan mig. Vissulega er sjálfsagt að börnin læri um menningu þjóðar sinnar og er kristnin einn af stórum þáttum hennar. Það er hinsvegar ekki sama hvernig kristin fræði eru kennd í nútímaskólum. Hlutverk trúboðans á að vera liðið eftir því sem ég kemst næst. Ég hef þó ærna ástæðu til að ætla að trúboð sé stundað grimmt í Breiðagerðisskóla eins og t.d. umrædd þemavika ber vott um. Það er greinilega gengið lengra í kristnifræðslunni heldur en hrein kynning á athyglisverðum menningararfi gefur tilefni til og eru heimsóknir í kirkjur og bænahúsið sem mun rísa á lóð skólans og börnunum er ætlað að taka þátt í að hanna þar athyglisverð dæmi.

Að gera ráð fyrir og umbera mismunandi lífsskoðanir

Algengt er að skólar sem og leikskólar fari með börn í kirkjur. Aldrei hef ég þó verið spurður að því hvort skólarnir megi bjóða börnunum mínum í kirkju. Börnin eru færð til kirkju og svo fréttir maður það eftirá. Hvaðan kemur þessi réttur skólayfirvalda til að fara með börn í kirkju án vitundar eða hugsanlega vilja foreldra? Ekki átta ég mig á því og dreg ég reyndar í efa að sá réttur sé fyrir hendi. Hitt veit ég að fólk sem er ákaft í trú sinni á það til að virða að vettugi frelsi til annarskonar lífsskoðana og er það miður og ber vott um hroka þess sem í hlut á.

Siðferðileg ábyrgð

Ábyrgð þeirra sem standa að jafnumfangsmiklu trúboði og gert er í Breiðagerðisskóla er mikil gagnvart börnunum sem í hlut eiga. Ég lét áhyggjur mínar í ljós og spurði hvað öðrum börnum en þeim sem alin væru upp í kristni væri boðið uppá þessa viku. Svörin sem ég fékk voru nokkuð merkileg í ljósi þess að um ríkisrekinn skóla í lýðfrjálsu landi er að ræða: Eitt var það að ég hefði átt að tala um þetta fyrr, annað svar var það að skylt væri að kenna kristinfræði og í þriðja lagi var gefið sterklega í skyn að ekki væri gert ráð fyrir margbreytileika lífsskoðana. Skilaboðin voru í stuttu máli þau að allir eiga að vera kristnir. Það er í sjálfu sér ekki stórt mál þó kristin fræði séu kennd, en þegar fræðin eru orðin að trúarlegri innrætingu er komin ástæða til að hafa áhyggjur.Það sem ég hef mestar áhyggjur af er að skólayfirvöld í Breiðagerðisskóla eru að gera sér það að leik í einhverju trúarlegu ofstæki að útiloka þá sem hafa annnarskonar lífsskoðanir. Hvernig bregðast samnemendur við þeim sem á einhvern hátt skera sig úr hópnum eða eru öðruvísi? Getur það verið að með þessu séu skólayfirvöld að stuðla að einelti? Hugum að því og gætum hófs í trúarofsanum.

Höfundur er heimspekingur og leiðbeinandi hjá Siðmennt, félagi um borgaralegar athafnir.

Jóhann Björnsson

Siðmennt, félag áhugafólks um borgaralegar athafnir, var stofnað 15. febrúar 1990. Að stofnuninni stóðu mest einstaklingar sem skipulagt höfðu borgaralega fermingu vorið 1989. Enn þá er borgaraleg ferming viðamesti þátturinn í starfi félagsins og úr hópi þátttakenda í þeirri athöfn og foreldra þeirra koma flestir nýir félagsmenn í Siðmennt.

Lesa áfram ...


Login