Siðmennt

Málsvari manngildisstefnu og frjálsar hugsunar.

Siðmennt - félag siðrænna húmanista á Íslandi, var stofnað 1990. Félagið er málsvari manngildisstefnu (húmanisma) og frjálsrar hugsunar, óháð trúarsetningum, og stendur fyrir veraldlegum athöfnum.

Meira um Siðmennt

Það er mikilvægt að eiga val.

Frá árinu 1989 hefur Siðmennt staðið fyrir borgaralegum fermingum.

Mörg ungmenni á fermingaraldri eru ekki reiðubúin til að vinna trúarheit. Sum eru annarrar trúar eða trúa á guð á sinn hátt og önnur eru ekki trúuð. Fyrir þau ungmenni er borgaraleg ferming góður kostur.

Nánari upplýsingar um borgaralega fermingu

Fallegar veraldlegar eða húmanískar nafngjafarathafnir.

Siðmennt býður uppá uppá þjónustu athafnarstjóra við fallegar veraldlegar eða húmanískar nafngjafarathafnir til þess að gefa barni formlega nafn og fagna þeirri merku ákvörðun í lífi þess og fjölskyldunnar.

Meira um veraldlega nafngjöf

Siðmennt leiðir pör saman til giftingar óháð kynhneigð eða lífsskoðun.

Veraldleg/húmanísk gifting fer fram til að fagna því að par (óháð kynhneigð) vill opinbera heit sín til hvors annars á formlegan og hátíðlegan máta fyrir framan fjölskyldu sína og vini.

Nánar um veraldlega giftingu

Til að minnast látins ættingja eða vinar á virðulegan máta.

Veraldleg útför fer fram til að minnast á formlegan og virðulegan máta látins ættingja eða vinar rétt eins og þær trúarlegu, en munurinn er sá að í veraldlegri athöfn fer ekki fram lestur trúarlegra ritninga, bænalestur eða sálmasöngur.

Meira um veraldlega útför

Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus og óháð trúarbrögðum.

Stjórnvöld eiga að tryggja frelsi einstaklinga og vernda rétt þeirra til að lifa samkvæmt þeim lífsskoðunum sem þeir sjálfir kjósa. Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eiga ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram önnur.

Meira um áherslur Siðmenntar í trúfrelsismálum

Taktu þátt í starfsemi Siðmenntar!

Siðmennt fagnar nýjum félögum. Til viðbótar við hinn félagslega ávinning að því að vera félagi í Siðmennt fá félagar afslátt af athafnaþjónustu félagsins.

Stjórn félagsins svarar öllum skriflegum erindum félagsmanna og aðstoðar eftir bestu getu og aðstöðu.

Hafðu samband

BF 2014

Kristín TómasdóttirRæða sem Kristín Tómasdóttir rithöfundur flutti við borgaralega fermingu sem fór fram í Háskólabíói 6. apríl 2014.

Kæru fermingabörn – innilega til hamingju með daginn

Mér er hér falið ótrúlega mikilvægt hlutverk sem ég ber mikla virðingu fyrir og langar til þess að sinna vandlega og vel.

Raunar svo vel að ég byrjaði að rita þessi orð fyrir tveimur vikum síðan en eftir því sem styttist í athöfnina varð textinn minn stöðugt þynnri, verri og innihaldslausari.

Mig langaði svo til þess að skilja eftir hjá ykkur orð sem myndu breyta og bæta. Orð sem myndu hafa jákvæð áhrif á framtíð ykkar, koma í veg fyrir að þið munið einhverntíman reykja, drekka eða dópa. Mig langaði til þess að auka víðsýni ykkar og umburðarlyndi auk þess sem það myndi setja punktinn yfir i-ið ef sjálfsmynd ykkar yrði jákvæðari og þið hefðuð öðlast aukið sjálfstraust eftir þessa 6-8 mínútna ræðu.

Sjálf fermdist ég borgaralega árið 1997. Ég man ekki hver það var sem hélt sambærilega ræðu í minni fermingu og með fullri virðingu, man ég ekkert hvað viðkomandi sagði né hafði það stórbrotin áhrif á framtíð mína. Sem jók enn á kvíða minn yfir því mikla verkefni sem mér var falið hér í dag.

En þegar ég lít tilbaka um fimmtán ár þá man ég, mjög vel, að henni sem hér stendur datt ekki í hug:

  • Að hún myndi ná samræmduprófunum. Það hvarflaði ekki að henni.
  • Né að hún gæti lært að hafa stjórn á skapi sínu.
  • Að hún gæti lært að tala ensku.
  • Að hún myndi einhverntímann eignast kærasta.
  • Að hún myndi síðar læra að fíla foreldra sína.
  • Að hún gæti orðið sátt við líkama sinn.
  • Að hún gæti ræktað farsæl vináttusambönd við vinkonur sínar.
  • Að hún gæti eignast nægilega mikið af peningum til þess að þurfa ekki að hafa áhyggjur af þeim.
  • Að hún gæti hlaupið maraþon (sem hún hefur reyndar ekki gert, en hefur þó fulla trú á)
  • Að hún gæti skrifað bók.
  • Að einhver gæti litið upp til hennar.
  • Né að hún gæti orðið raunverulega hamingjusöm.

Hvað hefði viðkomandi átt að segja við mig og fermingasystkini mín árið 1997? Ég veit það ekki enn!

BF 2014En ég veit að mig langaði líka til þess að vera hnyttin í dag og fá ykkur öll til þess að hlæja. Í því samhengi vænti ég þess að ég gæti gert eitthvað í svipuðum dúr og Saga vinkona mín. Ég gerði s.s. þá kröfu til mín að ræðan ætti að vera jafn fyndin og ef uppistandarinn og leikkonan Saga Garðarsdóttir  sem skrifaði áramótaskaupið og var kosin fyndnasta kona landsins hefði skrifað hana. Ræðan mín mátti ekki vera grammi minna  fyndin en áramótaskaup allra landsmanna.

Þegar hér var komið við sögu var ég farin að velta fyrir mér video-innslögum. Ég vildi brjóta upp þunnildin sem ég hafði skrifað um mannréttindi og pólitíska réttsýni með grínvídeóum og fermingamyndum af sjálfri mér. Því styttra sem var í verkefnið því flóknara í vöfum hafði það orðið í mínum huga. Og í ofanálag hafði ég enga trú á því að ég gæti gert allt það sem ég ætlaði mér hér í dag.

Og þar kem ég að kjarna málsins. Ég setti mér óraunhæfar kröfur um leið og ég var hrædd um að mér myndi mistakast. Dauðadæmd blanda.

Sennilega næ ég ekki hlustun ykkar allra, eðlilega eruð þið að velta vöngum yfir þessum stóra degi í lífi ykkar, gjöfunum og veislunni. En mögulega næ ég til einhverja og mögulega skil ég eitthvað eftir mig hjá nokkrum. Það er mitt nýja markmið og það sem mig langar til þess að skilja eftir mig er:

1. Ekki setja óraunhæfar kröfur,  hvorki á ykkur né aðra. Og hvað á ég við með því? Leyfum okkur að að vera eins og við erum, gera það sem við erum fær um, vera stundum leiðinleg og stundum skemmtileg. Stundum sæt og stundum ljót.

Youtube-ið ykkur! Þetta er frasi sem ég lærði í gær, sem þýðir: “Þú ert að horfa á leiðinlegt myndband en þú horfir aðeins lengra. Þú gefur því sjens.”

Eins og þið gefið Youtube myndböndum tveggja mínútna sjens. Gefið ykkur og öðrum, gefið öllum – youtube sjens. Líkt og leiðinlega myndbandið getur komið að óvart þegar fer að líða undir lok þess, leyfið ykkur sjálfum og öðrum að koma ykkur að óvart.

Jafnframt

2. Ekki brjóta ykkur niður fyrir  mistök- og skoðiði “gerði ég mitt besta?” eða get ég mögulega gert betur?”  lærið þannig að mistökunum.

Síðan 1997 hef ég lært sitthvað en ég held að eitt af því sem hefur skilað mér mestu er að ég hef lært að gera mistök. Mistökin hafa fært mér trúnna á sjálfa mig.

Ég þurfti að rífast mörgum sinnum við foreldra mína áður en ég fór að fíla þau. Ég féll í mörgum prófum áður en ég fann námstækni sem hentaði mér og ég varð student. Ég þurfti að eignast nokkra kærasta áður en ég fann þann eina rétta. Og ég er enn að æfa fyrir maraþonið. Vitið þó til, ég er full eldmóðs og ekki í nokkrum vafa um að ég muni fara það.

Sem sagt, ég þurfti að gera mistök. Mörg mistök og ekkert sem ræðumaðurinn frá 1997 hefði getað breytt.

Mögulega hefði hann þó getað haft áhrif á foreldra mína. Ég ætla því að láta slag standa og biðja ykkur um eitt. Kæru foreldrar, leyfði þessum flottu unglingum, komandi kynslóð – að gera mistök.

Nú er komið að lokum og ég vona að ætlunarverk mitt um að breyta lífi ykkar allra hafi tekist en það verður tíminn að leiða í ljóst og mögulega skýrist það þegar eitthvert ykkar heldur ræðu hér eftir 15 ár.

Um leið og ég óska ykkur innilega til hamingju með daginn þá langar mig að minna ykkur á að. Þið eruð öll frábær, hvert og eitt ykkar er einastakt og öll hafið þið eitthvað fram að færa.

En jafnframt að það er engin fullkominn og það er fullkomlega eins og það á að vera.

Hope

Hér má lesa skýrslu formanns Siðmenntar sem lögð var fram á aðalfundi félagsins 6. mars 2014.

Hope

Kæru félagar,

Síðasta ár var merkilegt ár í sögu Siðmenntar. Athafnir félagsins hafa aldrei verið vinsælli, félagsmönnum hefur fjölgaði mikið og mikilvægt skref var stigið í átt að jafnrétti og trúfrelsi á Íslandi.

Siðmennt opinberleg skráð sem lífsskoðunarfélag
Árið 2013 byrjaði afar vel. Þann 30. janúar samþykkti Alþingi Íslendinga breytingar á lögum um skráð trúfélög. Eftir breytingarnar var lífsskoðunarfélögum sem uppfylla skilyrði laganna heimilað að sækja um skráningu sem slík félög og öðlast þar með sambærileg réttindi og skráð trúfélög. Siðmennt hefur barist fyrir því lengi að veraldleg lífsskoðunarfélög fái sambærilega stöðu á við trúfélög og því var samþykkt þessara laga mikilvægur áfangi.

Nokkrum dögum eftir að lagabreytingin var samþykkt sótti Siðmennt um skráningu á grundvelli breyttra laga. Umsókn félagsins var formlega samþykkt þann 3. maí 2013. Þann dag varð Siðmennt fyrsta veraldlega lífsskoðunarfélagið sem er með sambærileg réttindi og skyldur og trúfélög á Íslandi. Siðmennt hélt upp á áfangann viku síðar á Grand Hótel þar sem félagar og gestir komu saman og fögnuðu.

Þessi breyting á stöðu félagsins okkar þýðir meðal annars að athafnastjórar Siðmenntar hafa nú lagalega heimild til að gifta fólk. Pör sem leita til athafnastjóra Siðmenntar vegna giftinga þurfa því ekki lengur að fara til sýslumanns til að giftingin öðlist lagalegt gildi.

Með breyttum lögum geta þeir sem styðja stefnumál Siðmenntar skráð sig í félagið hjá Þjóðskrá og látið þar með svokölluð sóknargjöld renna til Siðmenntar. Þó Siðmennt sé í raun á móti sóknargjaldakerfinu er það vissulega skref í rétta átt að nú geti fólk með veraldlegar lífsskoðanir valið að styðja félag eins og Siðmennt.

Nánar má lesa um þessa breyttu stöðu Siðmenntar í nýútkomnu fréttabréfi og á vefsíðu félagsins.

Um athafnir Siðmenntar
Það er virkilega gaman að segja ykkur frá því að Borgaraleg ferming Siðmenntar hefur aldrei verið vinsælli og að eftirspurn eftir öðrum athöfnum hefur einnig aukist gríðarlega. Það er augljóst að það er mikil þörf fyrir veraldlega valkosti.

Í fyrra voru haldnar sex glæsilegar fermingarathafnir víðs vegar um landið sem heppnuðust allar mjög vel. Ræðumenn og ekki síður börnin sjálf stóðu sig með prýði. Í ár er svo metaðsókn í Borgaralega fermingu. Nú er ljóst að 304 börn munu fermast hjá Siðmennt í vor. Það eru um það bil 7,3% allra barna á fermingaraldri. Í fyrra voru börnin 209 og því hefur þeim fjölgað 45% á einu ári.

Aðrar athafnir Siðmenntar verða vinsælli með hverju árinu. Sem dæmi gáfu athafnastjórar Siðmenntar 36 pör saman 2013 sem er meira en 300% aukning á milli ára. Eftirspurnin eftir útförum og nafngjöfum hefur einnig aukist mikið. Ég býst fastlega við sömu þróun áfram. Vegna aukinnar eftirspurnar og áhuga var ákveðið  að fjölga athafnastjórum félagsins. Í október var svo haldið námskeið fyrir verðandi athafnastjóra. Sjö nýir athafnastjórar útskrifuðust og eru athafnastjórar Siðmenntar þar með orðnir 20 talsins.

Ég er afskaplega stolt af athafnþjónustu Siðmenntar. Við fáum reglulega að heyra hvað fólk er ánægt með þessa þjónustu og hvað það er mikilvægt að eiga val. Ég vil nota tækifærið hér til að þakka öllum sem hafa unnið að því að þróa og halda utan um þessa þjónustu, mikið til í sjálfboðavinnu. Ég þakka sérstaklega þeim Svani Sigurbjörnssyni, umsjónarmanni athafnaþjónustu Siðmenntar, og Jóhanni Björnssyni, kennslustjóra Borgaralegrar fermingar. Þið eruð frábærir og Siðmennt til sóma! :)

Hugvekjur við setningu Alþingis
Að venju bauð Siðmennt þingmönnum upp á heimspekilega hugvekju fyrir þingsetningar en þing var sett tvisvar á árinu 2013. Þann 6. júní þegar þing kom saman í fyrsta sinn eftir kosningar og svo 1. október eftir sumarfrí. Arndís Anna Kristínar- og Gunnarsdóttir, lögfræðingur, og Ólafur Páll Jónsson, dósent á menntasviði HÍ, og fluttu þar áhugaverð erindi sem fjölluðu um lýðræði, ríkisvald og trúfrelsi.

Baráttan fyrir mannréttindum og trúfrelsi
Siðmennt hefur alltaf lagt mikla áherslu á að berjast fyrir mannréttindum og trúfrelsi. Siðmennt tók t.d. þátt í atburðinum „Glæstar Vonir“ sem haldinn var á vegum Samtakanna 78 sem mótvægi við komu bandaríska predikarans Franklin Graham til Íslands. Sigurður Hólm Gunnarsson, stjórnarmaður í Siðmennt, flutti erindi um mannréttindi, fordóma og tjáningarfrelsið.

Snemma í október sendi Siðmennt öllum alþingismönnum opið bréf með tillögum að breytingum á lögum. Lagabreytingatillögurnar snúast um að tryggja fullt trúfrelsi og efla almenn mannréttindi á Íslandi. Um sama leyti sendi félagið öllum þingmönnum bókina „Um húmanisma“ sem bókaútgáfan Ormstunga gaf út í samstarfi við Siðmennt árið 2012.

Viðurkenningar, viðtöl, kynningar og fleira
Ýmislegt annað var að gerast hjá Siðmennt árið 2013. Húmanistaviðurkenning Siðmenntar var veitt í níunda sinn. Að þessu sinni ákvað félagið að veita Jóni Gnarr borgarstjóra Reykjavíkur viðurkenningu fyrir mikilvæg störf í þágu mannréttinda og mannúðar á Íslandi. Við sama tækifærið veitti félagið Pétri Halldórssyni Fræðslu- og vísindaviðurkenningu félagsins fyrir útvarpsþáttinn „Tilraunaglasið“ sem var á dagskrá á RÁS 1. Því miður var sá góði þáttur tekinn af dagskrá stuttu síðar vegna niðurskurðar hjá RÚV.

Töluvert var um umfjöllun um málefni Siðmenntar í fjölmiðlum á síðasta ári og voru stjórnarmenn því nokkuð áberandi í útvarpi, sjónvarpi og í blöðum. Einn skemmtilegasti fjölmiðlaviðburðurinn á þessu ári var þegar Jóhann Björnsson var fenginn til að flytja húmaníska jólahugvekju klukkan sex á aðfangadag á útvarpsstöðinni X 97.7.  Hér er kannski komin enn ein ný hefð sem Siðmennt hefur tekið þátt í að skapa.

Fulltrúum Siðmenntar var einnig boðið að taka þátt í ýmsum kynningum og ráðstefnum bæði hér á landi og erlendis. Þannig fór Bjarni Jónsson, varaformaður félagsins, í heimsókn til systurfélags okkar í Danmörku og flutti þar erindi. Sjálf var ég svo með erindi á vel sóttum fyrirlestri um borgaralega fermingu og Siðmennt á World Esperanto Congress í Hörpu.  Á árinu fengum við nokkrar heimsóknir frá erlendum húmanistum og fjölmiðlafólki. Sem dæmi kom Roar Johnsen stjórnarmaður í Alþjóðasamtökum siðrænna húmanista (IHEU) til landsins.

Að lokum
Eins og heyra má var síðastliðið ár bæði viðburðarríkt og ánægjulegt. Við hjá Siðmennt finnum almennt fyrir velvild í okkar garð í samfélaginu. Það er greinilegt að margir eru sammála hugmyndum okkar um mannréttindi og trúfrelsi og það kemur sífellt betur í ljós hversu mikil þörf er á veraldlegu lífsskoðunarfélagi eins og Siðmennt.

Kæru félagar. Ég hef verið formaður Siðmenntar síðan 1996. Þetta hefur verið ánægjulegur tími og er ég einstaklega stolt af félaginu okkar.  Ég ætlaði mér þó aldrei að vera formaður svona lengi. Ég býð mig fram til formanns eitt tímabil í viðbót en ég er alvarlega að hugsa um að bjóða mig ekki fram næst. Líklegast er ágætt að láta 18 ár í röð duga J. Ég mun þó áfram taka þátt í starfi Siðmenntar eins lengi og ég get.

Óháð því hver býður sig fram næst til að leiða Siðmennt þá veit ég að starfsemi Siðmenntar mun blómstra. Það er þörf fyrir Siðmennt. Það er þörf fyrir félag sem býður upp á athafnir og gagnrýna umræðu um siðferði og lífssýn óháð trúarbrögðum.

Það er þörf fyrir okkur!

Takk fyrir

Hope Knútsson

Logo_large

Logo_largeNú eru 773 félagar skráðir í Siðmennt, þar af 630 hjá Þjóðskrá. Mikil aukning hefur verið á félögum síðan Siðmennt hlaut skráningu sem lífsskoðunarfélag 3. maí 2013. Við upphaf árs 2013 voru skráðir félagsmenn rétt rúmlega 300.

Stjórn Siðmenntar vill þakka þeim sem hafa skráð sig fyrir veittan stuðning og hvetur aðra sem vilja styðja stefnu og þjónustu félagsins til að skrá sig og taka virkan þátt í félaginu. 

Starfsemi Siðmenntar í hnotskurn

Veraldlegt lífsskoðunarfélag
Siðmennt – félag siðrænna húmanista á Íslandi, var stofnað 1990. Félagið er veraldlegt lífsskoðunarfélag, málsvari manngildisstefnu (húmanisma) og frjálsrar hugsunar, óháð trúarsetningum.

Nánar um Siðmennt
http://sidmennt.is/yfirlit-sidmennt/

Veraldlegar/húmanískar athafnir
Siðmennt býður upp á veraldlegar athafnir við mikilvæg tímamót lífsins. Er hér átt við nafngjafir, giftingar, útfarir og fermingar.  Athafnir Siðmenntar eru  ekki byggðar á trúarlegum forsendum og þær fela ekki heldur í sér neinar hugmyndafræðilegar játningar af neinu tagi. Allir geta nýtt sér þjónustu Siðmenntar, líka þeir sem eru trúaðir og/eða tilheyra trúfélögum, ef þeir af einhverjum ástæðum óska eftir því að halda veraldlega athöfn. Fólk þarf ekki að vera skráð í Siðmennt til að nýta sér þjónustu félagsins og það þarf varla að ítreka að Siðmennt fer ekki í manngreinarálit þegar kemur að kynhneigð eða öðrum sérkennum.

Nánar um athafnaþjónustu Siðmenntar
http://sidmennt.is/veraldlegar-athafnir/um-athafnathjonustu-sidmenntar/

Trúfrelsi og veraldlegt samfélag
Siðmennt styður fullt trúfrelsi á Íslandi og hvetur því til aðskilnaðar ríkis og kirkju og mælir gegn öllum beinum afskiptum hins opinbera af trú- og lífsskoðunum einstaklinga.

Siðmennt telur að stjórnvöld eigi að tryggja frelsi einstaklinga og vernda rétt þeirra til að lifa samkvæmt þeim lífsskoðunum sem þeir sjálfir kjósa. Siðmennt telur því að stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eigi ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram öðrum. Siðmennt vill því meðal annars að ríki og kirkja verði aðskilin að fullu.

Nánar um trúfrelsi á vefsíðu Siðmenntar
http://sidmennt.is/trufrelsi/

_________

Nánari upplýsingar veitir Sigurður Hólm Gunnarsson – stjórnarmaður í Siðmennt
Sími: 898-7585. Netfang: siggi@sidmennt.is

773 nú skráðir í Siðmennt! Fjöldi félagsmanna meira en tvöfaldast á tæpu ári (PDF)

fermingarskjöl 2012

Tvöföldun aðsóknar á 5 árum og þreföldun á 10 árum

Fjöldi skráninga í borgaralega fermingu Siðmenntar hefur aldrei verið meiri! Nú eru 300 ungmenni skráð en 209 fermdust borgaralega árið 2013 og 214 árið áður. Það er  44% aukning á milli ára. Nú kjósa 7.3% ungmenna á fermingaraldri námskeið og athöfn félagsins.

 Á þeim 25 árum sem Siðmennt hefur boðið borgaralega fermingu sem valkost ungmenna, hafa vinsældir hennar aukist stöðugt. Það var árið 1989 sem fyrsta athöfnin fór fram á vegum Siðmenntar og voru 16 ungmenni í fyrsta árganginum. Fjölgunin hefur verið stöðug síðan þá.  Á árunum 1997 til 2002 var fjöldinn í kringum 60 en tók stökk upp í 90 til 120 á árunum 2003 til 2009.  Frá árinu 2010 tóku við stærri stökk milli ára þar til fjöldinn stóð í um 212 síðustu tvö ár.  Þetta ár sker sig svo alveg úr. Það lætur nærri að kalla aukninguna í ár ofurstökk því að fjölgunin (91 barn) er á við allan hópinn árið 2005 (93 börn) og hefur fjöldinn meira en þrefaldast frá þeim tíma (sjá stöplarit í fullri stærð).

Vegna aukins fjölda á árinu 2014 verða samtals 9 athafnir á 6 stöðum á landinu: þrjár í Reykjavík, tvær í Kópavogi og ein á Akureyri, Fljótsdalshéraði, Suðurlandi og á Höfn í Hornafirði. Ellefu námskeiðshópar eru í gangi (í Reykjavík, á Akureyri og á Selfossi).

fjoldi-graf-2014

Fermingarbörn á vegum Siðmenntar sækja vandað námskeið þar sem þau undirbúa það að verða fullorðin með öllum þeim réttindum og skyldum sem því fylgja. Á undirbúningsnámskeiðinu er það talinn kostur hversu ólíkir þátttakendur eru þegar kemur að lífsafstöðu þeirra og skoðunum, enda hefur það margoft sannast á námskeiðunum að þrátt fyrir ólíkan bakgrunn og mismunandi skoðanir hafa þátttakendur vel getað rökrætt og átt samskipti á jákvæðan og uppbyggilegan hátt.

Á námskeiðinu eru umfjöllunarefnin fjölbreytt, t.d. samskipti unglinga og fullorðinna, fjölskyldan, siðfræði, gagnrýnin hugsun, mismunandi lífsviðhorf, frelsi, ábyrgð, hamingja, gleði, sorg, samskipti, mannréttindi og réttindi unglinga, jafnrétti, siðfræði, efahyggja og trúarheimspeki, barátta fyrir friði, samskipti kynjanna, umhverfismál, fordómar, tilfinningar, sorgarviðbrögð og fleira. Foreldrum / forráðamönnum fermingarbarnanna er síðan boðið að koma í eina kennslustund undir lok námskeiðs. Umsjónarmaður námskeiðanna er Jóhann Björnsson, kennari og heimspekingur.

Nánari upplýsingar gefur Bjarni Jónsson, varaformaður Siðmenntar:
s: 896 8101
tölvupóstfang bjarni@sidmennt.is

Fréttatilkynning_300 skráðir í borgaralega fermingu 2014 (PDF)

bilde

Jólahugvekja húmanistans

Hugvekja á útvarpsstöðinni X 97,7 24. desember 2013

Jóhann BjörnssonTil hvers eru jólin? Fyrir nokkrum dögum kom upp í heimspekitíma hjá unglingum þessi spurning: til hvers eru jólin? Þetta er athyglisverð spurning og eftir að hún kom upp varð ég forvitinn að vita hvernig unga fólkið myndi svara henni. Margoft hefur maður heyrt fólk segja að jólin séu haldin til þess að fagna fæðingu Jesú Krist og að það sé allt og sumt.

Það ber líklega merki um að tímarnir séu að breytast í samfélagi okkar að svör unglinganna voru allfjölbreytt. Jólin eru til þess að halda upp á afmæli Jesú sagði einn, jólin eru til þess að halda upp á það að nú er daginn tekið að lengja á ný, sólin hækkar á lofti sagði annar, jólin eru til þess að hafa það huggulegt og njóta þess að vera í fríi, jólin eru til þess að vera með fjölskyldu og vinum, jólin eru til þess að gefa og þiggja gjafir og jólin eru til þess að borða góðan mat.

Þetta eru nokkur dæmi um  það hvernig unga fólkið svaraði spurningunni til hvers eru jólin?

Það má svo sannarlega segja að allir hafi haft rétt fyrir sér. Það er enginn einn sem hefur einkaleyfi á jólunum og það er enginn einn sem getur sagt hvert tilefni hátíðarhaldanna sé. Jólin eru nefnilega gömul  hátíð og það er svo skemmtilegt við jólin að ýmsir siðir mætast á þessum árstíma, siðir sem eru fólki mikilvægir.  Er það ekki alveg jafnmikilvægt að fagna því að nú er tekur daginn að lengja og að fagna fæðingu Jesú? Er það ekki líka mikilvægt að vera með vinum, borða góðan mat, gefa og þiggja gjafir? Allt er þetta eitthvað sem skiptir fólk máli og gefur lífinu tilgang og gleði og ástæða er til að fagna á jólunum.

Jú allt gefur þetta lífi fólks gildi og tilgang. Og hvers vegna ættum við þá að halda því fram að jólin séu frekar til eins en ekki annars?

Í fjölbreyttu samfélagi, samfélagi sem oft er kallað fjölmenningarlegt mætist mismunandi lífstíll og afstaða til lífsins. Svör unga fólksins hér að framan ber merki fjölmenningarinnar. Það tilgreindi mismunandi afstöðu til jólanna og það sem meira er, það var engin tilraun gerð til þess að álíta einn hafa réttara fyrir sér en annan. Ef nágranni minn einn heldur jólin til þess að fagna fæðingu Jesú þá er það að sjálfsögðu hið besta mál og ef annar heldur jólin til þess að borða góðan mat og slappa af þá er það líka gott mál. Og ef sá þriðji heldur jólin til þess að njóta þess að vera í fríi og í samvistum við vini og fjölskyldu þá er það einnig hið besta mál.

Í fjölmenningarlegu samfélagi berum við ekki bara virðingu fyrir því að fólk er ólíkt, heldur fögnum við margbreytileikanum og sjáum hvernig hann getur auðgað menningu okkar. Við þurfum ekki að fara í stríð þó fólk velji sér aðrar leiðir í lífinu en maður sjálfur.

Alltof of oft hefur fólk barist vegna þess eins að það aðhyllist ólíka siði og trúarbrögð. Alltof oft hefur fólk látið guð sem svo enginn veit hvort er til stýra gjörðum sínum til ills, í stað þess að horfa á það sem sameinar fólk. Það sem sameinar okkur er það að við erum manneskjur, það sem á að sameina okkur er að við erum ólík og megum vera það. Það er hluti mennskunnar.

Það væri ekki gott ef allir væru eins. Óskaplega væri það leiðinlegt líf ef allir væru eins. Ef allir, þessir 7 milljarðar manna sem búa á jörðinni væru alveg nákvæmlega eins.

Því miður gera sér ekki allir grein fyrir því hvernig margbreytileiki mannlífsins getur auðgað samfélag okkar og menningu. Alltof margir geta ekki sætt sig við það að fólk er misjafnt. Til þess er krafan um að allir séu eins allt of sterk. Þessi krafa um einsleitt samfélag kemur fram í frösum og upphrópunum eins og „við erum kristin þjóð?“ og „Ísland fyrir Íslendinga“ svo eitthvað sé nefnt.

Þessa frasa má heyra reglulega og því miður allt of oft: „Við erum kristin þjóð“ heyrist t.d. þegar gerð er krafa um kristilegt skólastarf í stað skólastarfs fyrir alla, burtséð frá trúarbrögðum og lífsskoðunum. Og síðan er sagt: „en það skaðast enginn á því að heyra boðskap trúarinnar”. Á móti má spyrja hvernig væri skólastarf í landinu ef allt væri leyfilegt sem ekki er beinlínis skaðlegt? Vissulega verður enginn fyrir skaða af því að þurfa að taka þátt í trúarsiðum annarra gegn vilja sínum. En við skulum ekki meta lífið eftir mælikvörðum skaðleysis og skaðsemi og því síður skulum við vega og meta gæði skólastarfs út frá þesskonar mælikvörðum. Það er margt sem við gætum gert í skólum landsins og skaðar börnin ekki, en hvarflar samt ekki að okkur að gera.

Fyrr á þessu ári sendi menntamálaráðuneytið frá sér viðmiðunarreglur um það hvernig samskiptum skóla og trú – og lífsskoðunarfélaga skuli háttað. Þar var stigið skref í rétta átt til fjölmenningarlegs skólastarfs. Þar kemur m.a. fram að eftir fremsta megni skuli forðast að setja nemendur og foreldra þeirra í þá stöðu að þurfa að gera grein fyrir trúar- eða lífsskoðunum sínum. Með því að viðurkenna að trúar- og lífsskoðanir séu einkamál fólks en ekki eitthvað sem skiptir máli í skólastarfi er stigið heillaríkt skref í skólamálum á Íslandi í þá veru að í öllu skólastarfi geti allir tekið þátt burtséð frá trúar- eða lífsskoðunum. Skólar landsins eiga að sameina fólk en ekki sundra.

“Ísland fyrir íslendinga” er einnig frasi sem heyrst hefur allt of oft í samfélagi okkar á undanförnum árum. Þessi frasi heyrðist t.d. oft um það leyti er palestínskir flóttamenn settust að á Akranesi árið 2008. Nýverið gerðust þau jákvæðu tíðindi að flestir þeirra fengu íslenskan ríkisborgararétt. Mér verður stundum hugsað til þeirra sem vildu ekki veita þessum palestínsku fjölskyldum hjálparhönd. Hver skyldi vilji þeirra vera ef þeir sjálfir væru í sömu stöðu og flóttamennirnir voru í fyrir komuna til landsins? Það er stundum hollt að spyrja sig: “Hvað ef ég væri í sporum einhvers annars?”

Það er illa fyrir okkur komið ef við erum svo sjálfsupptekin og eigingjörn að við getum ekki rétt örfáum einstaklingum sem búa við gríðarlega neyð dálitla hjálparhönd.

Þessi skelfilega eigingirni og þetta sorglega verðmætamat birtist með mjög svo áberandi hætti í sjónvarpsfréttum nýverið. Í einni frétt var verið að greina frá lækkun framlags Íslendinga til þróunarhjálpar. Greint var frá því að ákvörðun þessi myndi bitna á ýmsum grunnþörfum sem unnið hefur verið að erlendis s.s. vinnu við neysluvatn, skóla og heilsugæslu. Það er sorglegra en tárum taki að í næstu frétt á eftir, fréttinni á eftir þeirri sem fjallaði um erfiðleika fátæks fólks við að verða sér úti um neysluvatn kom frétt um vandamál á norðurlandi, ef vandamál skyldi kalla. Vandamálið á sér stað í sundlauginni á Akureyri en þar er umdeilt hvort verja skuli verulegum fjármunum í byggingu nýrrar vatnsrennibrautar.

Það verður ekki annað sagt en að þau eru misjöfn vandamálin sem jarðarbúar þurfa að takast á við. Á meðan við Íslendingar sendum þau skilaboð til umheimsins að vegna fjárhagsvandræða hér innanlands sé ekki lengur hægt að aðstoða fólk við að verða sér úti um neysluvatn, vatn til þess að halda lífi er mögulegt að byggja nýja vatnsrennibraut.

Líklega hefur fólk einhvern tímann skammast sín fyrir minni sakir en þetta.

Eins og fram kom í auglýsingum þessarar útvarpsstöðvar er hér um húmaníska hugvekju að ræða. En hvað er átt við með því? Hvað felst í húmanismanum og hvaða erindi á hann í nútímasamfélagi?

Húmanisminn hefur sem viðfangsefni sitt manninn, umhverfi hans og lífsskilyrði og það er ekki ofsagt að í raun er lífið sjálft viðfangsefni húmanismans. Meginþættir húmanismans eru gagnrýnin hugsun, rökræðan, siðferðileg heilindi, mannréttindi og hið góða líf.

Það er ekki tóm til þess að ræða alla þessa þætti hér en mig langar til þess að vekja athygli á mikilvægi tveggja þeirra, annarsvegar þess að hugsa gagnrýnið og hinsvegar mikilvægi siðferðilegra heilinda.

Árið 1784 birti heimspekingurinn Immanuel Kant tímamótagrein sem kallaðist „Svar við spurningunni: Hvað er upplýsing?“ Í grein þessari brýnir Kant fyrir fólki mikilvægi þess að hugsa gagnrýnið og sjálfstætt. Hann segir m.a. „… hafðu hugrekki til þess að nota þitt eigið hyggjuvit!“ Og síðar segir Kant: „Það er svo þægilegt að vera ósjálfráða. Ef ég á bók sem hefur vit fyrir mér, sálusorgara sem tekur á sig samviskukvalir mínar, lækni sem ákveður matarræði mitt o.s.frv., þá þarf ég vitanlega ekkert að leggja mig fram sjálfur. Ég þarf ekki að hugsa, ef ég get borgað …“

Það er ekki bara að þægindahyggjan sé ástæða þess að skortur sé á virkri og gagnrýninni hugsun að mati Kants heldur einnig boð þeirra sem fara með völdin. Hann segir eftirfarandi kveða við úr öllum áttum: „„rökræðið ekki.“ Liðsforinginn segir: „rökræðið ekki, heldur gerið æfingarnar.“ Fjármálaráðherrann segir: „rökræðið ekki, heldur borgið.“ Presturinn segir: „rökræðið ekki, heldur trúið,““

Með húmanismanum er lagt á brattann í baráttunni gegn þessari „leti og ragmennsku“ sem bælir niður gagnrýna hugsun og rökræðu, svo vísað sé til orða Kants annars staðar í textanum.

Íslendingar hafa ekki farið varhluta af þessum skorti á gagnrýninni hugsun. Skemmst er að minnast bankahrunsins árið 2008, en í Viðauka 1 við skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis kemur fram að ein af orsökum falls bankanna var skortur á gagnrýninni hugsun.

Þó umfjöllun um bankahrunið og þann skort á gagnrýninni hugsun sem átti sér stað þá hafi verið fyrirferðarmikil, er ekki hægt að líta fram hjá ýmsum öðrum málum sem fjölmiðlar bera á borð fyrir almenning gagnrýnislaust á degi hverjum. Ósjaldan er gert mikið úr fréttum af álfum, draugum, huldufólki, geimverum og fólki sem telur að skottulækningar taki fram hefðbundinni læknisfræði, sem byggir á vísindum, að ógleymdum guði og trúarlegum „kraftaverkum“. Öllu þessu er síðan teflt fram eins og hverri annarri óyggjandi staðreynd án nokkurrar gagnrýninnar ígrundunar.

Siðfræðin og siðferðileg heilindi eru húmanismanum afar mikilvæg. Á degi hverjum megum við eiga von á því að eitthvað sem orkar tvímælis siðferðilega verði á vegi okkar. Ekki þarf annað en að skoða fjölmiðla til að komast að því að stór hluti daglegs lífs felst í því að fást við siðferði. Samskipti okkar við annað fólk, lífsstíll okkar, viðhorf og afstaðan til eigin lífs og annarra hafa siðferðilegt inntak sem við komumst ekki hjá að taka afstöðu til.

Það er útbreiddur misskilningur að gott siðferði hafi eitthvað með guð og boð hans og bönn að gera. Það þarf engan guð til þess að gera sér grein fyrir góðu siðferði og slæmu. Siðferðinu hefur verið svipað til tungumálsins. Við tjáum okkur með tungumáli, en gerum það misvel og erum misjafnlega vel að okkur í málfræði. Svipuðu máli gegnir um siðferðið. Siðferðið er ekki ósvipað tungumálinu að því leyti að það má alltaf bæta og fegra og reglurnar sem farið er eftir eru ekki alltaf skýrar.

Breski heimspekingurinn John Stuart Mill hélt því fram að siðferðilegur styrkur ætti það sammerkt með vöðvastyrk að eflast aðeins við þjálfun. Hvort sem siðferðinu er líkt við tungumál eða vöðvastyrk þá er ljóst að siðferðið má ávallt bæta, og þjálfa má viðbrögð við siðferðisvanda með markvissri ígrundun og rökræðum.

Stundum er því haldið fram að siðferðið sé smekksatriði hvers og eins og engan veginn sé hægt að segja til um það hver hafi rétt fyrir sér þegar um siðferðileg álitamál er að ræða. Siðferðið er alls ekki smekksatriði heldur eru til gildi sem eru sammannleg. Án þessara sammannlegu gilda væri samfélag manna afskaplega dapurlegt. Það er einmitt á slíkum gildum sem mannréttindin eru byggð á. Baráttan fyrir mannréttindum er ein meginbaráttan sem húmanistar um allan heim heyja. Sjónarmið húmanista endurspeglast einkar vel í Mannréttindayfirlýsingu Sameinuðu þjóðanna frá árinu 1948, samanber fyrstu tvær greinarnar: „Allir eru bornir frjálsir og jafnir. Allir eru gæddir skynsemi og samvisku og við eigum að koma fram hvert við annað af virðingu.“ Og: „Allir hafa sömu réttindi óháð kynþætti, litarhætti, kynferði, tungu, trú, stjórnmálaskoðunum eða öðrum skoðunum.“

Ágætu hlustendur.

Stjórn Siðmenntar þakkar kærlega fyrir það tækifæri að hafa fengið að ávarpa ykkur á þessari stundu og óskar ykkur öllum gleðilegra jóla og farsældar á nýju ári.

-Jóhann Björnsson, heimspekingur.

Á árinu sem nú er að líða hafa miklar breytingar átt sér stað hjá athafnaþjónustu Siðmenntar.  Þann 3. maí síðastliðinn fékk félagið lögskráningu sem lífsskoðunarfélag hjá Innanríkisráðuneytinu og með því þann rétt að athafnarstjórar þess gátu gefið saman hjónaefni í hjónaband á lögformlegan máta.Gifting við Gróttu

Við þetta varð sprenging í beiðnum um giftingar og nú í lok árs hafa athafnarstjórar Siðmenntar gefið saman 36 pör, þar af 33 lögformlega.  Síðustu tvær gifingarnar fóru einmitt fram í dag gamlársdag.  Þetta er meira en 300% aukning frá í fyrra þegar félagið gaf saman 11 pör eftir að þau höfðu leitað til sýslumanns með lögformlega hlutann.

Einnig var áframhaldandi aukning á öðrum athöfnum og samanlagt urðu þær 79 í ár en voru 43 í fyrra.  Æ fleiri leita til félagsins með útfarir því að óháð aðild fólks í trú- eða lífsskoðunarfélag segist það „ekki vilja prest“ og fær því veraldlega útför hjá Siðmennt.  Æ fleiri vita nú af þessum möguleika.

Í fyrra gaf félagið saman samkynhneigðar konur í flottri athöfn í Grand Hotel og í ár við vetrarsólstöður gaf athafnarstjóri frá Siðmennt saman samkynhneigað menn í sólarlaginu kl 15:20 úti á Gróttu.  Það voru menn frá Ástralíu og því hefðu þeir vart getað ferðast lengra til að fá að gifta sig.

Félagið hefur fengið sjö nýja athafnarstjóra til liðs við sig eftir athafnarstjóranám í haust og á nú að skipa 20 manns sem munu taka við hinu aukna álagi sem við búumst fastlega við á nýju ári.

Þann 1. janúar tekur gildi ný verðskrá fyrir athafnir.  Nafngjöf kostar kr. 14.500, gifting kr 28.500 og hlutur beiðanda í útför kr. 17.000. –  Viðbótargjöld vegna ferða umfram 30 km geta átt við.

Fyrir hönd athafnaþjónustu Siðmenntar þökkum við athafnarstjórar félagsins og undirritaður umsjónarmaður fyrir fyrir frábærar viðtökur og hlýjar samverustundir á árinu sem nú er senn liðið og óskum ykkur gleðilegs nýs árs.  Það er með tilhlökkun sem við nætum nýju ári, 2014 og vonum að góðu stundirnar við athafnir ykkar verði sem flestar og áfram ríkulegar af gæðum.

Svanur Sigurbjörnsson

bilde

bildeNýverið birtist í dagblaði viðtal við móður nemanda í grunnskóla. Móðirin gerði athugasemd við að barnið hennar hefði ekki fengið þá kennslu sem því bar á meðan meirihluti árgangsins fór í fermingarfræðsluferð á vegum kirkjunnar. Hér er ekki um nýjar fréttir að ræða. Grunnskólar hafa allt of oft fórnað fagmennskunni með þessum hætti. Börn sem ekki tilheyra stærsta trúfélaginu hafa allt of oft þurft að mæta afgangi í grunnskólum landsins, grunnskólum sem lögum samkvæmt eiga að vera fyrir alla.

Lesa áfram ...

thjodskra

Kæru vinir Siðmenntar! Við í Siðmennt mælum með því að þau ykkar sem aðhyllist lífssýn manngildis án trúar á æðri mátt og viljið styðja við menningu fjölskylda í þá veru, skráið ykkur í Siðmennt – Félag siðrænna húmanista á Íslandi í dag eða á morgun (rafrænt).

Ástæðan fyrir asanum er sú að það er mikilvægt að skrá sig fyrir 1. des. því að þá er árið gert upp og fjöldinn sem þá er thjodskrakominn gildir sem grunnur fyrir sóknargjöldum til félagsins og verður opinber félagatala fyrir árið 2013.

Þetta er fyrsta ár Siðmenntar í skráningunni hjá Þjóðskrá og það skiptir miklu máli að fólk sem deilir lífssýn með félaginu skrái sig í stað þess að vera utan trúfélaga eða innan trúfélags sem það á takmarkaða samleið með.  (Frá 2009 nýtur HÍ ekki lengur sóknargjalda þeirra sem eru skráðir „utan trúfélaga“).

Mikilvægt er einnig að vekja athygli vina og fjölskyldufólks, 16 ára og eldri, á þessu deili það sömu lífssýn. Sameinuð stöndum við fastar og betur!

Siðmennt er mikilvægt félag sem þarf allan þann stuðning sem fólk húmanískrar lífssýnar hefur tök á að veita því. Aðildin sjálf að félaginu er mikilvægust, ekki síst til að sýna samstöðu í fjöldanum sem skráðir eru.

Í dag föstudagurinn 29. nóvember er síðasti dagurinn til að fara með útfyllt skráningarform í Þjóðskrá, Borgartúni 21, Rvk. (opið til 15:30). Hafa þarf með sér skilríki.

EINFALDARI RAFRÆN SKRÁNING:

Nú þarf ekki lengur að fylla út eyðublaðið (A-280 á Þjóðskrá) heldur er nóg að byrja á:

A: Lykilorð sem kallast Íslykillinn á www.island.is

netskil

Þegar maður er kominn með Íslykilinn (aðgangsorðið) er nóg að

B: Smella á þennan hlekk: https://innskraning.island.is/?id=afgreidsla.skra.is

Setja þar inn kennitölu og Íslykilinn og smella á „Staðfesta“

Þá flyst maður yfir á síðu í Þjóðskrá þar sem hægt er að ljúka skráningunni með því að velja „Siðmennt“ í vallistanum og staðfesta.

—-

Ef að það gengur illa að skrá sig rafrænt má prenta út formið og senda póst á sidmennt@sidmennt.is og biðja um að formið verði sótt eftir útfyllingu. Fulltrúi frá stjórn Siðmenntar kemur og sækir. Þetta er endaspretturinn! Það verður spennandi að vita hversu stór hópurinn verður 1. des.

Komið hefur upp spurningin: Hver er munurinn á því að vera skráður í Siðmennt og að vera ekki skráður í neitt, það er, utan trú- og lífsskoðunarfélaga?

Svarið getur verið m.a. á þennan máta:

Munurinn er sá að með skráningu í Siðmennt er maður á virkan hátt að styðja við félag sem með jákvæðri afstöðu (með yfirlýsingunni „ég er“ í stað þess að segja bara „ég er ekki“) stendur að uppbyggingu valkosta, þjónustu og aðstöðu fyrir trúlaust fólk og fólk sem vill athafnir og fræðslustarf um siðferði á sammannlegum grunni. Einnig má líkja því að vera „utan trúfélags“ sem eins konar hlutleysisgír en að vera í Siðmennt að þora að gefa í þangað sem maður vill fara.

FRÉTTATILKYNNING

Í ræðu Hönnu Birnu Kristjánsdóttur, innanríkisráðherra, á kirkjuþingi kennir ýmissa grasa sem stjórn Siðmenntar vill bregðast við.

Ráðherra gerir að umtalsefni reglur Reykjavíkurborgar, Hafnarfjarðar og Kópavogsbæjar um samskipti skóla við trú- og lífsskoðunarfélög. Ráðherra tjáir þá skoðun sína að hún telji réttlátt að trúboð sé stundað í opinberum skólum með dreifingu trúarrita, heimsóknum trúfélaga í skóla og kirkjuheimsóknum skólabarna. Að auki telur ráðherra í lagi að skólabörn þylji faðir vorið.

Reyndar fellur ráðherrann í þá gryfju að segja þetta vera í lagi þar sem enginn skaðist af því en einnig að það hljóti að vera mótvægi við skaða barna vegna óhefts aðgangs barna að netinu.

Fyrst af öllu þá eru skólar sem reknir eru fyrir opinbert fé ekki vettvangur trúfélaga. Skólar eiga að virða lífsskoðun allra og vera óháðir þegar kemur að slíkum málum. Foreldrar eiga að geta treyst því að skólarnir séu ekki leikvöllur trúfélaga né heldur að þeir þurfi stöðugt að gefa upp lífsskoðun sína. Hætta er á að slíkt ástand leiði af sér einelti og vanlíðan barna. Trúar- og lífsskoðun er einkamál hvers og eins.

Þar sem ráðherra notar Gídeon félagið sem dæmi um saklausa iðju þá er það að dreifa trúarritum skýrasta dæmið um trúboð sem ekki á heima innan veggja opinberra stofnanna. Að nota rök um skaða barna vegna netnotkunar til þess að réttlæta trúboð í skólum er í versta falli smjörklípa.

Siðmennt vill í þessu sambandi benda á að það er á ábyrgð foreldra að sjá um trúaruppeldi barna sinna en ekki hlutverk skólakerfisins. Kirkjur eru víða og sinna öflugu barnastarfi á sínum forsendum Þangað eiga þeir foreldrar að leita en ekki gera kröfu um að aðrir sjái um það fyrir sig.

Siðmennt gerir kröfu um að þingmenn og ráðherrar virði mannréttindi allra þegna landsins en geri ekki upp á milli lífsskoðana og hygli einni ákveðinni trú jafnvel þó þeir hafi kristna lífsskoðun sjálfir.

Fyrir hönd stjórnar Siðmenntar
Bjarni Jónsson, varaformaður

17.11.2013

Kynningarfundur BF 2014

Kynningarfundur BF 2014Kynningarfundur um borgaralega fermingu verðu haldinn í stóra salnum í Háskólabíó á laugardaginn 16. nóvember klukkan 11.


Síða 2 af 3912345678910111213...2030...Elst »

Login