Lífsskoðanir Íslendinga og trú

Niðurstöður könnunarinnar benda til þess að veraldlegar lífsskoðanir séu í mikilli sókn á Íslandi. 

Siðmennt fól Maskínu að framkvæma könnun í nóvember 2015 um lífsskoðanir Íslendinga. Lagðar voru fyrir 18 spurningar. Könnunin var lögð fyrir Þjóðargátt Maskínu á netinu og fór fram 13. til 25. nóvember 2015. Íslendingar á aldrinum 18-75 ára af öllu landinu tóku þátt. Svarendur voru 821 og voru gögnin vigtuð með tilliti til kyns, aldurs og búsetu í samræmi við upplýsingar úr Þjóðskrá.

Niðurstöður könnunarinnar benda til þess að veraldlegar lífsskoðanir séu í mikilli sókn á Íslandi. Staða þjóðkirkjunnar hefur líklega aldrei verið veikari og sífellt færri Íslendingar eru hlynntir afskiptum hins opinbera af trú og lífsskoðunum. Hægt er að nálgast niðurstöðurnar í heild neðst á þessari síðu.

Helstu niðurstöður eru þessar:

Trú, tilvist guðs og þjóðkirkjan

Undanfarin ár hefur oft verið staðhæft að íslenska þjóðin sé kristin þjóð. Einnig er því haldið fram að vegna ákvæðis í stjórnarskrá um þjóðkirkju, skuli hið opinbera styðja kirkjuna umfram önnur trú- og lífsskoðunarfélög með fjárframlögum. Með sömu rökum er talað fyrir trúarstarfi í skólum.

Sú staðhæfing að íslenska þjóðin sé kristin er ekki í samræmi við afstöðu meirihluta Íslendinga, sem birtist í könnun Maskínu. Samkvæmt könnuninni segjast 46% Íslendinga vera trúuð, sem er lægsta gildi sem sést hefur í könnunum. Tæp 30% segjast ekki trúuð og 23,7% segjast ekki geta sagt til um hvort þau séu trúuð eða ekki. Þó 46% Íslendinga segist trúaðir eru ekki nema 36% sem trúa helstu kenningum kirkjunnar um guð, eilíft líf og upprisuna. Yngsti aldurshópurinn sker sig úr en 80,5% telja enga vissu fyrir guði, eru trúlaus eða trúa alls ekki. Fjórðungur svarenda telur sig eiga mikla samleið með þjóðkirkjunni en á bilinu 46-47% telja sig eiga litla eða enga samleið með henni.

Trúfrelsi og veraldlegt samfélag

Könnunin staðfestir almennan stuðning við aðskilnað ríkis og kirkju. Ríflega 72% þeirra sem segjast hlynntir eða andvígir aðskilnaði ríkis og kirkju eru hlynntir aðskilnaði. Þegar fólk er spurt hvort ríkið eigi að styrkja trúfélög þá eru 29% sátt við núverandi fyrirkomulag, það er að ríkið styrki þjóðkirkjuna hlutfallslega meira en önnur trú- og lífsskoðunarfélög, á meðan 25% telja að ríkið eigi að styrkja öll trúar- og lífsskoðunarfélög hlutfallslega jafnt. Langstærsti hópurinn eða 46%, telur að ríkið eigi ekki að styrkja trú- eða lífsskoðunarfélög.

Þjóðkirkjan er fjölmennasta trúfélag landsins. Fram til ársins 2013 voru nýfædd börn sjálfkrafa skráð í trúfélag móður en í kjölfar lagabreytinga það ár þurfa foreldrar að tilheyra sama trúfélagi svo barnið skráist sjálfkrafa. Í könnuninni kemur fram að meirihluti eða 60% vill ýmist að ríkið haldi ekki skrá um lífsskoðanir fólks (29,9%) eða að foreldrar þurfi að skrá börn sín sérstaklega (29,6%). Enn sker yngsti aldurshópurinn sig úr en 90% þeirra styðja breytt fyrirkomulag.

Þegar spurt er hvort þjóðkirkjuákvæði eigi heima í stjórnarskrá Íslands svarar 61% þeirra sem taka afstöðu því neitandi. Leitast var við að setja spurninguna fram á skýrari og hlutlausari hátt en gert var í þjóðaratkvæðagreiðslunni 2012 en þá töldu 57% að ákvæði ætti að vera í stjórnarskrá.

Háværar deilur um þátttöku skólabarna í kirkjuferðum eru orðnar fastur liður á aðventu og hafa sumir gert þá kröfu að skólar sjái um kirkjuferðir barna og að þær fari fram á skólatíma. Í könnuninni er spurt hvort skólar eigi að halda trúarlegu hlutleysi og er afgerandi meirihluti eða 69% hlynntur því.

Líknandi dauði

Að lokum voru þátttakendur spurðir hvort þeir væru hlynntir eða andvígir því að „einstaklingur geti fengið aðstoð við að binda endi á líf sitt ef hann er haldinn ólæknandi sjúkdómi (líknandi dauði).“Niðurstaðan var afgerandi og kom nokkuð á óvart. Þrír af hverjum fjórum eru hlynntir því að leyfa líknandi dauða en aðeins um 7% eru því andvíg. Þegar aðeins er litið til þeirra sem eru hlynntir eða andvígir eru 91-92% hlynnt líknandi dauða en aðeins 8-9% andvíg. Það er afar merkileg niðurstaða en í könnunum erlendis hefur stuðningur við líknandi dauða hvergi mælst jafn mikill, að því er við best vitum.

Reykjavík 13. janúar 2016

Heimild:
Nánar:

Eldri kannanir:
Helstu niðurstöður í myndum:

UM SIÐMENNT

Siðrænn húmanismi
Siðmennt er félag siðrænna húmanista. Siðrænir húmanistar leggja áherslu á siðræn gildi og þekkingarleit án vísana í yfirnáttúrleg fyrirbrigði.

Athafnir
Siðmennt hefur á að skipa þjálfaða athafnarstjóra sem stýra veraldlegum eða húmanískum athöfnum, þ.e. nafngjöfum, giftingum og útförum.

Trúfrelsi
Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eiga ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram aðrar.

LÍFSSKOÐUN

Siðmennt – félag siðrænna húmanista á Íslandi er veraldlegt lífsskoðunarfélag sem var stofnað árið 1990.

Siðrænir húmanistar leggja áherslu á að rækta siðræn gildi og þekkingarleit án vísana í yfirnáttúrleg fyrirbrigði.

Hugtakið lífsskoðunarfélag (life stance organization) nær á alþjóðavísu yfir félög af bæði trúarlegri og veraldlegri sannfæringu og gerir ekki upp á milli þeirra.

SÍMANÚMER
612-3295

OPNUNARTÍMI
9:00-15:00 virka daga
Vinsamlegast hafið samband
símleiðis til að bóka viðtal
utan opnunartíma

Siðmennt á Facebook
facebook.com/sidmennt

UM SIÐMENNT

Siðrænn húmanismi
Siðmennt er félag siðrænna húmanista. Siðrænir húmanistar leggja áherslu á siðræn gildi og þekkingarleit án vísana í yfirnáttúrleg fyrirbrigði.

Athafnir
Siðmennt hefur á að skipa þjálfaða athafnarstjóra sem stýra veraldlegum eða húmanískum athöfnum, þ.e. nafngjöfum, giftingum og útförum.

Trúfrelsi
Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eiga ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram aðrar.

LÍFSSKOÐUN

Siðmennt – félag siðrænna húmanista á Íslandi er veraldlegt lífsskoðunarfélag sem var stofnað árið 1990.

Siðrænir húmanistar leggja áherslu á að rækta siðræn gildi og þekkingarleit án vísana í yfirnáttúrleg fyrirbrigði.

Hugtakið lífsskoðunarfélag (life stance organization) nær á alþjóðavísu yfir félög af bæði trúarlegri og veraldlegri sannfæringu og gerir ekki upp á milli þeirra.

Símanúmer
612-3295

Skrifstofa
Túngata 14 / 101 Reykjavík

Opnunartími
9:00-15:00 virka daga
Vinsamlegast hafið samband
símleiðis til að bóka viðtal
utan opnunartíma

Netfang
sidmennt@sidmennt.is

Siðmennt á Facebook
facebook.com/sidmennt

Siðmennt á YouTube
youtube.com/user/SidmenntIsland

Close Menu
Translate »
×
×

Cart