Ferming var endurreist hér á landi í skrefum 1735-1746 en í allt öðru formi en áður var eins og Jón Pétursson háyfirdómari skrifaði í bókinni Kristniréttur árið 1867. Það var komið á lagalegri skyldu að öll börn yrðu læs þannig að þau gætu af bókum meðtekið guðs orð. Ekki voru til skólar né kennarar þá hér á landi en einn prestur var á hverja 250 íbúa að meðaltali. Prestar voru því látnir fylgjast með lestrarþekkingu barna og fermingin var próf í lestri og kristindómi. Þegar skólaskyldu var komið á hér á landi 1907 var rætt um hvað gera skyldi við ferminguna, sumir vildu afnema hana með öllu en aðrir vildu halda henni til að tryggja nýliðun í kirkjunni. Seinni skoðunin varð ofan á. Athyglisvert er að hér var engum guðfræðirökum beitt.

Merkilegt er hins vegar að sumir fylgismenn ríkiskirkjunnar, sem skilgreinir sig lúterska, leitast nú við að skilgreina ferminguna á kaþólskan hátt, hún sé í eðli sínu heilög athöfn. En skv. lúterskum skilningi hefur fermingin ekkert guðfræðilegt innihald og hefur engu meiri merkingu sem loforð við guðdóminn en hver bæn. Heitið sjálft, konfirmation, staðfesting á vilja, var því notað mótmælalaust þegar dönsk verkalýðsfélög fóru að iðka “borgerlig konfirmation” árið 1913. Hún hvarf síðan í Danmörku þegar verkalýðshreyfingin hætti að skipuleggja hana á árunum 1945-1950 en margir Danir fóru að iðka “non-konfirmation” í staðinn, sem er aðeins fjölskylduhátíð án námskeiðs með unglinginn sem miðdepil athygli.

En um svipað leiti fór HEF, Human-Etiskt Forbund, í Noregi, að skipuleggja “borgerlig konfirmation” þar í landi á snærum sínum. Þar hefur tiltækið heppnast mjög vel og stór hluti norskra ungmenna undirgengist þá athöfn með miklum undirbúningi ár hvert. Siðmennt sækir fyrirmynd sína um borgaralega fermingu upphaflega til Noregs.

Gísli Gunnarsson
Prófessor emeritus í sagnfræði

Til hamingju með áfangann samkynhneigðir!

James Randi heldur fyrirlestur um hnignun skynseminnar og hindurvitni í boði Vantrúar og Siðmenntar 24. júní næstkomandi á Háskólatorgi, sal 105 kl. 20-21.

Svefn skynseminnar

Í fyrirlestrinum fjallar James Randi um nýjar ófreskjur sem att er fram til að féfletta og níðast á auðtrúa almenningi um allan heim. Fyrirlesturinn er um klukkustundar langur og í honum ræðir hann helstu orsakir þess hve ógagnrýnir menn eru um þessar mundir svo sem æsifréttamennsku og hnignun ábyrgrar rannsóknarblaðamennsku; rætur „óhefðbundinna lækninga“ og hvernig þær fikra sig sífellt nær því að verða viðurkenndar; og hvernig digurbarkalegar fullyrðingar trúarbragðanna og leiðtoga þeirra hvetja almenning til að kyngja ótrúlegum og ótrúverðugum fullyrðingum svikahrappa.

Þessi öfl óskynseminnar geta leitt yfir okkur nýjar miðaldir, því þegar guðsótti, hjátrú og hindurvitni ná yfirhöndinni hefur Upplýsingin beðið skipbrot. Til að axla sögulega ábyrgð okkar og tryggja að Upplýsingin og gildi hennar haldi velli þurfum við að kveða niður trú á djöfla, guði, spádóma, eilíft líf og ámóta fjarstæðu.

Óþarfi er að kynna James Randi fyrir alvöru efasemdarmönnum en hann hefur um áratuga skeið verið leiðandi í Bandaríkjunum í að fletta ofan af svikahröppum og falsmiðlum. Hann hóf feril sinn sem töframaður og má því segja að hann hafi tekið við kyndlinum af Harry Houdini. Annar töframaður, Derren Brown, hefur gert góða hluti á þessu sviði í Bretlandi.

Randi hefur skrifað fjölda bóka um kukl og hindurvitni og nægir þar að nefna Flim-Flam! Psychics, ESP, Unicorns, and Other Delusions, The Faith healers, The Mask of Nostradamus, The Truth about Uri Geller og An Encyclopedia of Claims, Frauds, and Hoaxes of the Occult and Supernatural.

James Randi hefur komið á fót sérstakri stofnun, The James Randi Educational Foundation og hefur heitið hverjum þeim sem sýnt getur fram á yfirnáttúrulega hæfileika einni milljón bandaríkjadala. Margir hafa spreitt sig en enginn staðist prófið.

Randi kemur hingað sem lið af ferðalagi hans til nokkurra evrópuborga og kynnir hann þetta ferðalag sitt á þessu myndbandi:

Nánari upplýsingar um þennan merka mann má finna á Wikipedia en enginn ætti að láta þennan fyrirlestur fram hjá sér fara.

Fyrirlesturinn verður haldinn í sal 105 á Háskólatorgi Háskóla Íslands, klukkan 20. Til að standa straum af kostnaði við að hýsa fyrirlesturinn og fá Randi til landsins verður rukkaður inn 1.000 kr aðgangseyrir á staðnum.

Mánudaginn 21. júní, næstkomandi, mun bandaríski heimspekingurinn Daniel C. Dennett halda fyrirlestur í Háskólanum í Reykjavík. Fyrirlesturinn, sem ber yfirskriftina, “A human mind as an upsided-down brain“ hefst klukkan 16:00 í stofunni Bellatrix (M1.01).
Dennett er með þekktari fyrirlesurum samtímans og mikilvirkur fræðimaður á sviði heimspeki hugans, vísindaheimspeki og  hugrænna vísinda (e. philosophy of mind, philosophy of science, cognitive science). Dennett hefur einnig fjallað mjög um þróunarkenningu og trúmál.

Heimasíða Dennetts: http://ase.tufts.edu/cogstud/incbios/dennettd/dennettd.htm
Fyrirlestrar Dennetts á TED.com: http://www.ted.com/search?q=dennett&x=0&y=0
Wikipedia um Dennett: http://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Dennett

Veraldlegt samfélag -- gildi þess og framtíð

Efnisyfirlit:

1. Veraldlegt samfélag – er gildi þess gleymt …eða var það aldrei fyllilega lært? Svanur Sigurbjörnsson, læknir

2. Vísindaskáldsögur og veraldarhyggja. Halldór Benediktsson, líffræðinemi við HÍ

3. Aðskilnaður ríkis og kirkju. Sigurður Hólm Gunnarsson, iðjuþjálfi.

4. Hugsanir á dósum: um hjarðhugsun og andlega leti. Eyja Margrét Brynjarsdóttir, heimspekingur

5. Er allt leyfilegt sem ekki er beinlínis skaðlegt? Hugleiðingar um skólastarf á villigötum og skeytingarleysi menntayfirvalda. Jóhann Björnsson, heimspekingur og kennari.

Smelltu á hlekkinn “lesa meira” hér fyrir neðan til að fara á síðuna með myndböndunum.

Veraldlegt samfélag er gildi þess gleymt? 1/3

www.youtube.com/watch?v=964zKq02zQc

Veraldlegt samfélag er gildi þess gleymt? 2/3

www.youtube.com/watch?v=0MJtiK9ThXY

Veraldlegt samfélag er gildi þess gleymt? 3/3

www.youtube.com/watch?v=y_4bb3ZS8z0

Vísindaskáldsögur og veraldarhyggja. 1/2

www.youtube.com/watch?v=8uP7OjsAzR0

Vísindaskáldsögur og veraldarhyggja. 2/2

www.youtube.com/watch?v=Ygv5lF6jW5E

Aðskilnaður ríkis og kirkju 1/3

www.youtube.com/watch?v=l9M2Zi_jZsY

Aðskilnaður ríkis og kirkju 2/3

www.youtube.com/watch?v=4KbBrSvefPY

Aðskilnaður ríkis og kirkju 3/3

www.youtube.com/watch?v=VYKGgVwoevw

Hugsanir á dósum: um hjarðhugsun og andlega leti. 1/2

www.youtube.com/watch?v=kJP8CN8Y_1o

Hugsanir á dósum: um hjarðhugsun og andlega leti. 2/2

www.youtube.com/watch?v=Sg4BpsERcJY

Er allt leyfilegt sem ekki er beinlínis skaðlegt? 1/2

www.youtube.com/watch?v=N_jKQ9Ulfpc

Er allt leyfilegt sem ekki er beinlínis skaðlegt? 2/2

www.youtube.com/watch?v=Ej8HPjKftHQ

Í kjölfar rannsóknarskýrslu Alþingis hefur mikið verið rætt um mikilvægi þess að efla hlut gagnrýnnar hugsunar og siðfræði í skólum landsins og samfélaginu almennt. Svo sannarlega er kominn tími til og sætir það furðu hversu yfirvöld menntamála hafa sofið á verðinum alla tíð. Ekki eru þetta þó nýjar uppgötvanir fyrir alla. Frá árinu 1989 hefur Siðmennt, félag siðrænna húmanista á Íslandi lagt megináherslu á kennslu siðfræði og gagnrýnnar hugsunar á undirbúningsnámskeiðum sínum fyrir borgaralega fermingu, en alls hafa tæplega 1500 ungmenni sótt námskeið Siðmenntar. Siðmennt hefur margoft bent yfirvöldum menntamála á mikilvægi gagnrýnnar hugsunar og siðfræði í skólastarfi en því miður iðulega talað fyrir daufum eyrum ráðamanna. Einnig hefur félagið margoft komið með ábendingar um það sem betur má fara og lítur beinlínis að mannréttindum.

Fyrir rúmu ári síðan sendi félagið erindi til menntamálaráðherra þar sem ráðherrann er hvattur til þess að grípa til aðgerða til að rétta hlut þeirra fjöldskyldna sem beittar eru ranglæti í skólum landsins vegna trúar- eða lífsskoðana sinna. Skólastjórnendur virðast mega gera nánast hvað sem er í skólum landsins án þess að nokkur gagnrýnin hugsun komi þar nærri og án þess að yfirvöld menntamála hafi á því nokkra skoðun. Eflaust kallast þetta í ráðuneytinu frelsi eða sjálfstæði skóla, en er í raun ekkert annað en skeytingarleysi gangvart því sem erlendis hefur verið talið til mannréttindamála. Þetta er sambærileg vitleysa og viðgekkst á milli stjórnvalda og fjármálaheimsins þar sem frelsi þýddi í raun ekkert annað en skeytingarleysi. Staðfesting á slíku skeytingarleysi af hálfu ráðuneytisins um starfsemi skólanna barst síðan félaginu sem svar við erindinu sem áður er greint frá, en þar segir m.a. að dregist hafi að svara erindinu vegna anna. Mannréttindamálin frestast vegna anna í heilt ár! Og svo er talað um skort á siðferðilegri ábyrgð á Íslandi. Hverjar eru fyrirmyndirnar ef ekki stjórnvöld á hverjum tíma?

Ég lýsi eftir pólitískri ábyrgð, siðferðilegum heilindum gagnvart þeim sem í hlut eiga og ríkari áhuga á mannréttindamálum í ráðuneyti menntamála í stað skeytingarleysis.

Jóhann Björnsson, stjórnarmaður í Siðmennt.

Komið þið sæl

Ég fermdist borgaralega á vegum Siðmenntar vorið 2007. Þegar borgaraleg ferming er nefnd vakna hjá ýmsum margar spurningar. Hvað er borgaraleg ferming? Til hvers og fyrir hverja er hún? Hverjir taka þátt í borgaralegri fermingu? Hversvegna tók ég þátt og hvers virði var það fyrir mig að taka þátt í borgaralegri fermingu?

Það er ekki skrítið að þessar spurningar vakni enda búum við hér á landi við mjög ríka hefð fyrir því að ferming sé eingöngu bundin við trú eða trúarbrögð þar sem þátttakendur játa eða staðfersta trú sína. Það hefur margoft heyrst að fyrirbæri eins og borgaraleg ferming eigi ekki rétt á sér. En við skulum strax hafa það í huga að í mjög mörgum menningarsamfélögum út um allan heim fara fram athafnir sem oftast kallast manndómsvíxlur. Með manndómsvíxlum er unglingsárunum fagnað á margvíslegan hátt.

Er eitthvað rangt við það að fagna? Er eitthvað rangt við það að fagna unglingsárunum eða unglingunum? Nei í sjálfu sér ekki, en þá halda sumir áfram og segja: „en með borgaralegri fermingu ertu ekki að staðfesta neitt og af hverju notið þið orðið ferming?“ Umræðan um notkun orðsins ferming minnir mig alltaf á umferðarskylti sem er á  Hlemmi og segir á því „nema ferming, afferming“. Þar er átt við að bannað sé að stöðva bíla nema um fermingar sé að ræða. Og það er alveg ljóst að þar er hvorki verið að meina kristilegar fermingar né borgaralegar fermingar, heldur einhverjar aðrar fermingar. Ekki hef ég heyrt neinar deilur um umrætt skilti.

Orðið ferming hefur ýmsar merkingar og sú merking sem við leggjum í orðið er að með fermingu er verið að styrkja og styðja. Og í þessu tilviki er verið að styrkja og styðja ungt fólk til að verða heilsteyptir, ábyrgir og siðferðilega góðir einstaklingar í lýðræðislegu samfélagi.

Fermingarathöfnin sem slík líkist einna helst útskrift úr skóla þar sem fram fer  vönduð dsgskrá sem að mestu samanstendur af atriðum þátttakenda sjálfra auk þess sem þeir fá viðurkenningarskjal fyrir að hafa sótt undirbúningsnámskeið. Og þá er komið að því að spyrja: Hvað er verið að gera á þessu undirbúningsnámskeiði?

Á námskeiðinu á sér stað ýmislegt sem gagnast má í lífinu. Þar á sér ekki aðeins stað fræðsla heldur má segja að fyrst og fremst sé um þjálfun að ræða. Lykilatriðið í öllu námskeiðinu sem stendur yfir í 12 vikur er gagnrýnin hugsun. Að geta hugsað á gagnrýninn hátt um hvað sem er.  Þetta þýðir að maður er hvattur til að hugsa sjálfstætt og láta ekki telja sér trú um hvað sem er án þess að hugsa málið.

Að bregðast við siðferðilegum álitamálum er einnig annað viðfangsefni sem skiptir miklu máli. Margt fleira er fengist við á námskeiðinu sem ég ætla ekki að ræða hér. Ég vil samt vekja athygli á því að í samfélagsumræðu dagsins í dag er mikið talið um mikilvægi þess að skólar landsins þjálfi nemendur í gagnrýnni hugsun og siðfræði. Þetta er eitthvað sem Siðmennt hefur gert í meira en 20 ár undir handleiðslu heimspekinga.

En hvernig unglingar eru þetta sem ákveða að fermast borgaralega.  Sumir jafnaldrar mínir sögðu þegar ég ákvað að fermast borgaralega að þeir sem fermdust borgaralega væru bara að fermast til að fá pakka og peninga. Örugglega er margir sem kjósa að fermast til þess eins að fá pakka og peninga. En flestir fermast væntanlega vegna þessarar hefðar sem tíðkast í samfélaginu að fagna unglingsárunum. En ég veit líka að einstaklingar sem hafa áhuga á heimspekilegum pælingum skrá sig á námskeið hjá Siðmennt til að öðlast færni í gagnrýnni hugsun og siðfræði. Og ég veit að það eru ekki allir sem taka þátt í námskeiðinu sem eru með í athöfninni í lok námskeiðs.

En til að svara spurningunni hverjir fermast borgaralega þá er svarið mjög einfalt. Það geta allir gert sem vilja. Trúar- og lífsskoðanir skipta engu máli, né uppruni, geta til náms eða fötlun.

Það skiptir ekki máli hver við erum því það sem gerir það að verkum að við getum öll fermst borgaralega er það að við erum öll manneskjur. Það sameinar okkur. Vissulega kemur meirihluti þátttakenda frá fjölskyldum sem eru trúlausar eða standa utan trúfélaga, en krakkar sem koma í borgaralega fermingu koma úr öllum trúfélögum og á námskeiðinu fer ekkert fram sem kann að særa  trú einhverra. Þetta er því  námskeið þar sem fjölbreytnin fær að njóta sína og umbyrðarlyndið gagnvart margbreytileika mannlífsins.

Þá er komið að spurningunni hversvegna tók ég þátt í borgaralegri fermingu og hvers virði var það fyrir mig? Ég tók þátt í borgaralegri fermingu vegna þess að ég trúi ekki á guð, en ég vildi samt fagna mínum unglingsárum eins og unglingar út um allan heim gera. Mig langaði líka til að gera eitthvað annað heldur en meirihlutinn gerir. Stundum er gaman og spennandi að skera sig úr og gera eitthvað öðruvísi.

Það var mikils virði að taka þátt í borgaralegri fermingu. Námskeiðið var fróðlegt og fermingardagurinn sjálfur var ógleymanlegur og færði mér gleði og hamingju.

Við vorum aðeins tvö í skólanum mínum þetta ár sem fermdumst borgaralega. Það er vissulega ekki auðvelt að velja aðra leið heldur en meirihlutinn velur. Sérstaklega getur það verið erfitt fyrir þá unglinga sem eru í skólum þar sem skólastarfið gengur út frá því að allir fermist kirkjulegri fermingu,  beinir nemendum í þá átt og viðurkennir ekki í verki að fleiri lífsskoðanir eru til.

Haustið áður en ég fermdist fékk ég að fara með í fermingarferðalag Bústaðakirkju vegna þess að það var á skólatíma. Við getum deilt um það hvort fermingarferðalög eigi að vera á skólatíma eða um helgar en núna í haust þegar systir mín var í sömu sporum og ég var í fyrir þremur árum fékk hún ekki að fara með skólafélögum sínum í slíkt ferðalag. Var hún ásamt nokkrum öðrum í frekar lélegu skólastarfi á meðan nær allir aðrir voru í ferðalagi. Svona skólastarf stuðlar bara að sorg nemenda og vanlíðan. Það má ekki gleyma því að lífsskoðanir nemenda eru mismunandi og skólastarf á að vera fyrir alla, því nemendur hafa ekki val um það hvort þeir eru í skóla eða ekki.

Takk fyrir

Björn Jóhannsson (f. 1993, fermdist borgaralega 2007)

—

Hér er myndbandsupptaka frá þessari fínu ræðu Björns:

Í dag verð ég að manni

Uppskriftin kemur frá Þórarni Eldjárn.

Efst er höfuðið með harðfisk og tölvukubbi

svo hjartað, bara dæla rétt og slétt.

Neðst belgur á tveim fótum fullur af gubbi.

Er formúlan að manni svona létt?

Nei, gleymum því ekki að maðurinn hefur mál.

Málið birtir tilfinningar og sál.

Góðan dag ágætu gestir.

Með tíð og tíma hef ég komist að því að það borgar sig alltaf að vera jákvæður því ef maður fer jákvæður út í hlutina verða þeir miklu skemmtilegri. Ég las einu sinni setningu sem hafði mikil áhrif á mig hún hljómar þannig: þeir sem ná langt í lífinu segja að 90 prósent af öllu sem gerist, gerist innra með manni en aðeins 10 prósent fyrir utan mann. Ég tók því þannig að þá stjórnar maður í raun og veru sinni eigin hamingju.

Sjálfstjórn er eitt en þroskinn og frelsið er annað sem ég hef velt fyrir mér. Ég fann þessa ágætu setningu í bókinni Sölku Völku eftir Halldóri Laxness.

„….Allir menn og konur eiga að vera frjáls, innan vissra vébanda, en það þarf mikla víðsýni og andlegan þroska til að kunna að skilja frelsið og rugla því ekki saman við allskonar duttlunga ……eða bara vanþakklæti og ósvífin hugsunarhátt…“

Ég er mjög þakklátur að geta fermst borgaralegri fermingu því ef hún væri ekki til þá færi ég örugglega í kristilega fermingu en hefði ekki verið sáttur við það. Mig langar sérstaklega að þakka fjölskyldu minni fyrir að gefa mér frelsi  og rými til að taka sjálfstæða ákvörðun um að fermast borgaralega.

Að taka þessa ákvörðun um að fermast borgaralega og setja saman þetta ávarp og flytja það er fyrir mér að verða; að manni í dag.

Ég óska öllum hér í salnum til hamingju með þennan merka dag.

Takk fyrir.

Í tilefni 20 ára afmælisárs síns mun Siðmennt, félag siðrænna húmanista á Íslandi halda yfirgripsmikið málþing um gildi veraldlegrar skipan á grunnstoðum þjóðfélagsins, laugardaginn 8. maí í Öskju, húsi HÍ frá kl 10:00 til 14:00. Fimm félagar í Siðmennt munu flytja stutt erindi og taka við spurningum úr sal. Málþingið endar á pallborðsumræðum.

Svanur Sigurbjörnsson læknir byrjar með sögulegu yfirliti þeirra hugmynda sem mótuðu hinn Vestræna heim hve mest: „Aldir fullvissunar voru að baki og aldir efahyggjunnar, gríðarlegra framfara í þekkingarleit og húmanískrar réttindabaráttu tóku við. Eftir aldir af valdníðslu þurfti að byggja upp traust fólks á því að hægt væri að mynda réttlátt ríki. Til þess þurfti samfélagssáttmála sem fól í sér dreifingu valdsins, þ.á.m. aðskilnað trúarlegra valdhafa frá ríkinu. Á Íslandi tóku stjórnvöld upp brunaútsöluútgáfuna af þessu fyrirkomulagi og tryggðu Þjóðkirkjunni áframhaldandi forréttindi og sjálftöku á þjóðinni. Þjóðin hefur aldrei fengið að kjósa um málið”

Jóhann Björnsson heimspekingur og kennari gagnrýnir menntakerfið og mun hafa m.a. þetta að segja: „Það er svo þægilegt að vera ósjálfráða” skrifaði Immanuel Kant í stuttri grein árið 1784 um leið og hann hvatti fólk til þess að hugsa sjálfstætt. Þegar litið er til skólastarfs á Íslandi á sjónarmið Kants á ósjálfræði fullt erindi. Þeir sem hafa séð ástæðu til að hugsa sjálfstætt og gagnrýna skólastarf hafa of oft verið litnir hornauga og fengið viðbrögð á borð við þessi: „Hva, það skaðar nú ekki börnin þó…….” Vegna þess hversu algeng þessi viðbrögð eru er ástæða til þess að spyrja hvort allt eigi að vera leyfilegt í skólum landsins sem ekki er beinlínis skaðlegt.

Í erindi sínu „Hugsanir á dósum: um hjarðhugsun og andlega leti”, mun Eyja Margrét Brynjarsdóttir heimspekingur segja meðal annars: „Fyrir rúmum 70 árum talaði breski heimspekingurinn Susan Stebbing um það sem hún kallaði hugsanir á dósum (potted thinking), sem hún taldi skýrri hugsun og góðri umræðu til mikils trafala. Þar átti Stebbing við það hvernig hinar ýmsu hugmyndir voru einfaldaðar og settar í þægilegan búning og fólk tæki svo við þeim gagnrýnislaust. Er sú umræðuhefð sem við búum við eitthvað betri en sú sem Stebbing gagnrýndi?

Sigurður Hólm Gunnarsson iðjuþjálfi mun fjalla um það nánar um hin óeðlilegu og ósanngjörnu hagsmunatengsl hinnar evangelísk-lúthersku kirkju við ríkið hérlendis. Svíar hafa aðskilið kirkju frá ríki, en hérlendis hunsa stjórnmála menn rökin fyrir því og meirihlutavilja þjóðarinnar, en í desember síðastliðnum vildu 74% landsmanna aðskilnað skv. þjóðarpúlsi Gallup. Einnig verður slegið á léttari strengi og Halldór Benediktsson, líffræðinemi mun fjalla um veraldleg þjóðfélög í vísindaskáldsögum og kvikmyndum. Áhugafólk um þjóðmál ætti ekki að láta þetta málþing fram hjá sér fara. Þjóðin hefur kallað á aukna gagnrýna hugsun og þarna mun hún fá vænan skammt.

Svanur Sigurbjörnsson.
Höfundur er stjórnarmaður í Siðmennt.

Sjá textaútgáfu af tilkynningu:

Í tilefni 20 ára afmælis Siðmenntar

Veraldlegt samfélag – gildi þess og framtíð

Laugardaginn 8. maí 2010 kl. 10:00 – 14:00 í stofu N132 í Öskju, Háskóla Íslands

• 10:00 Setning málþings – Hope Knútsson, formaður Siðmenntar
• 10:10 – 10:40 Veraldlegt samfélag – er gildi þess gleymt? Svanur Sigurbjörnsson, læknir
• 10:40 – 11:10 Vísindaskáldsögur og veraldarhyggja. Halldór Benediktsson, líffræðinemi við HÍ
• 11:10 – 11:40 Aðskilnaður ríkis og kirkju – hluti veraldlegs samfélags. Sigurður Hólm Gunnarsson, iðjuþjálfi.
• 11:40 – 12:10 Hugsanir á dósum: um hjarðhugsun og andlega leti. Eyja Margrét Brynjarsdóttir, heimspekingur
• 12:10 – 12:40 Hádegishlé
• 12:40 – 13:10 Er allt leyfilegt sem ekki er beinlínis skaðlegt? Hugleiðingar um skólastarf á villigötum og skeytingarleysi menntayfirvalda. Jóhann Björnsson, heimspekingur og kennari.
• 13:10 – 14:00 Pallborð ræðumanna

Stjórnandi málþings: Steinar Harðarson, tæknifræðingur

Hvert erindi er áætlað 20 mínútur en siðan er gert ráð fyrir spurningum til ræðumanns.

VERIÐ ÖLL VELKOMIN – ÓKEYPIS AÐGANGUR – LÉTTAR VEITINGAR BOÐNAR Í HÁDEGISHLÉI