Trúleysingjar og húmanistar ofsóttir víða um heim

country-index-2016

Trúleysingjar og húmanistar njóta ekki alltaf verndar mannréttindasamþykkta m.a. vegna þess að hugtakið „trúfrelsi“ er túlkað á þröngan hátt.

Það segir Ahmed Shaheed fyrrverandi stjórnmálamaður frá Maldíveyjum og nýskipaður sérfræðingur Sameinuðu þjóðanna í málefnum trúfrelsis og skoðanafrelsis.

Hann telur að guðlastlög séu oft notuð í pólitískum tilgangi, þeim beint gegn gagnrýnni og frjálsri hugsun og sjálfkrafa stimpli þau húmanista og trúleysingja sem glæpamenn. Sérstaklega alvarleg séu þau tilvik þar sem að þau sem ásökuð eru um  að brjóta gegn guðlastlögum er hegnt af ríkisvaldinu eða jafnvel ættmennum og samborgurum .

Skýrslan „Freedom of Thought Report 2016“ sem International Humanist and Ethical Union (IHEU), hefur gefið út árlega síðustu fimm árin staðfestir mismunun og ofsóknir á hendur húmanistum og trúleysingjum. Guðlastákvæði er í lögum 59 ríkja og brot á þeim varða fangelsisvist og stundum lífláti. Í 22 ríkjum eru lög sem banna trúskipti (að breyta frá einni trú yfir í aðra). Það eru 13 ríki sem heimila beitingu dauðarefsingar fyrir brot á þessum lögum.

Skýrslan er aðgengilega á netinu http://freethoughtreport.com/countries/ þar sem hægt er að skoða stöðu mála eftir ríkjum og m.a. á Íslandi. Andrew Copson, forseti IHEU, segir um skýrsluna: „… að efnistök hafa þróast og kemur hún út á mikilvægum tímamótum í heimsmálunum. . . réttindi og jafnræði trúleysingja er ógnað en einnig sjást merki um að kúgun hafi aukist gagnvart þeim sem hafa húmanísk gildi. Lýðræði og veraldarhyggju er stefnt í voða og stöðugt stöndum við frammi fyrir nýjum ógnum.“

Í íslenska hluta skýrslunnar kemur fram að frekar litlar breytingar eru á stöðu Íslands og enn er þar talað um kerfisbundna mismunun af hálfu ríkisvaldsins vegna þess að hér sé fyrirkomulag um ríkiskirkju bundið í stjórnarskrá.

Jóhann Björnsson, formaður Siðmenntar, segir um skýrsluna: „Þrátt fyrir að ástandið á Íslandi sé gott í samanburði við ýmis önnur lönd þá má ekki slá slöku við. Aðskilnaður ríkis og kirkju er aðkallandi mál en einnig er mikilvægt að að greina alfarið á milli skólastarfs og trúarlegrar starfssemi. Það er ekki hlutverk skóla að taka fram fyrir hendur foreldra við uppeldi barna þeirra með því að heimila trúboð.“

Um trúarlegt hlutleysi opinberra skóla

Nú þegar styttist í jólin minnir Siðmennt á að leik- og grunnskólar sem hið opinbera rekur eða styrkir eiga að vera griðarstaðir barna þar sem þau eru laus undan einhliða áróðri trú- eða lífsskoðunarfélaga. Hvorki börn né foreldrar eiga að þurfa að gefa upp lífsskoðun sína eða trúarafstöðu í opinberum skólum. Siðmennt áréttar að trú og lífsskoðun er fyrst og fremst einkamál.

Á síðunni hér fyrir neðan má lesa leiðbeiningar Mennta- og menningarmálaráðuneytis og ýmissa sveitarfélaga um samskipti skóla og trú- og lífsskoðunarfélaga. Á síðunni er einnig hægt að senda tilkynningu um trúboð eða trúariðkun í opinberum skólum.

Trúarlegt hlutleysi opinberra skóla

Þórunn Ólafsdóttir og Akkeri hlutu Húmanistaviðurkenningu Siðmenntar 2016

Þórunn Ólafsdóttir og Akkeri hlutu hina árlegu Húmanistaviðurkenningu sem Siðmennt veitir. Þórunn og Akkeri hafa unnið gríðarlega mikilvægt og óeigingjarnt starf í þágu flóttamanna, bæði hér á landi og erlendis. Akkeri hlaut einnig 150.000 króna styrk til viðbótar verðlaununum til áframhaldandi góðs starfs.

Athöfn í hátíðarsal Háskola unga fólksins
Þórunn tekur á móti viðurkenningunni úr hendi Jóhanns Björnssonar formanns Siðmenntar

Einstaklingar, félagasamtök eða aðrir sem  lagt hafa talsvert af mörkum í þágu mannréttinda eða mannúðar eiga möguleika á að hljóta viðurkenninguna.

Háskóli ungafólksins hlaut Fræðslu- og vísindaviðurkenningu Siðmenntar 2016

Athöfn í hátíðarsal Háskola unga fólksins
Jón Atli Benediktsson, rektor Háskóla Íslands tekur við viðurkenningunni.
Athöfn í hátíðarsal Háskola unga fólksins
Hluti starfsmanna Háskóla ungafólksins við athöfnina ásamt Jóhanni.

Siðmennt veitti einnig Háskóla unga fólksins Fræðslu- og vísindaviðurkenningu félagsins. Háskóli unga fólksins hefur verið starfræktur hvert sumar frá árinu 2004 þar sem fróðleiksfús börn á aldrinum 12-16 ára hafa komið í nokkra daga og lagt stund á hin ýmsu fræði. Námskeiðin sem hafa verið kennd við Háskóla unga fólksins skipta hundruðum og brautskráðir nemendur skólans eru komnir hátt í 3000 talsins

Siðmennt veitti þremur samtökum styrki

Í ár var ákveðið að veita þremur aðilum styrki. Það má segja að málefni flóttamanna séu Siðmennt sérlega hugleikin í ár og því hefur verið ákveðið að veita stuðning til flóttabarna í Sýrlandi að upphæð kr. 350.000 með milligöngu Unicef, barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna og Akkeri 150.000 krónur fyrir störf í þágu flóttafólks.

Athöfn í hátíðarsal Háskola unga fólksins
Bergsteinn Jónsson, framkvæmdastjóri UNICEF, tekur við styrk Siðmenntar.

Einnig var styrkur að upphæð 100.000 krónur veittur til innlendrar hreyfingar sem vinnur alveg gríðarlega gott mannréttindastarf og það er hreyfingin Tabú sem er femínísk hreyfing þar sem sjónum er beint að margþættri mismunun gagnvart fötluðu fólki. Hún er sprottin af baráttukrafti kvenna, sem hafa ekki einungis upplifað misrétti á grundvelli fötlunar og kyngervis, heldur einnig mögulega kynhneigðar, kynþáttar og aldurs svo eitthvað sé nefnt.

Athöfn í hátíðarsal Háskola unga fólksins
Baráttukonurnar Freyja Haraldsdóttir og Embla Guðrúnar Ágústsdóttir taka við styrk fyrir hönd Tabú.

Siðmennt fær greitt til félagsins hluta af tekjuskatti fólks sem í daglegu tali nefnist „sóknargjald“.

Þegar Siðmennt fékk fyrst hlutdeild í svokölluðum sóknargjöldum, tók stjórn félagsins ákvörðun um að gefa á hverju ári  hluta af þeirri upphæð til góðgerðamála. Húmanistar hafa ávallt viljað styrkja uppbyggjandi mannúðar- og mannréttindastarfsemi.

Myndir: Árni Sæberg

Stefnir í aðskilnað ríkis og kirkju!

domkirkja_althingi

Í svörum framboða til Alþingis, sem Siðmennt sendi þeim nú fyrir kosningar, kemur fram að næstum öll svara spurningunni um hvort þau styðja aðskilnað ríkis og kirkju með JÁ-i.

Framsókn sker sig úr með því að svara þvert NEI. Dögun og Alþýðufylkingin hafa ekki mótað sér stefnu og Flokkur fólksins og Íslenski þjóðernissinnar kusu að svara ekki.

Miðað við skoðanakönnun Félagsvísindadeildar Háskóla Íslands frá 21.10 þá nyti aðskilnaður ríkis og kirkju stuðnings 50 þingmanna af 63!

Um hvort framboðin hyggjast beita sér fyrir því að hefja undirbúning að ferli sem ljúki með aðskilnaði ríkis og kirkju er einnig stór hluti framboðanna sammála gera það.

Síðan er að bíða og sjá hvað gerist þegar úrslit liggja fyrir á sunnudaginn. Kjósendur geta hins vegar skoðað svör framboðanna hér á heimasíðu Siðmenntar.